<p>Stefan Sopyło<br />Wyższa Szkoła Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego<br /><br />W poprzednim tekście podjąłem się opisania zmian wprowadzonych w przepisach Kodeksu Karnego, w poniższym skupię się na nowelizacji Kodeksu Postępowania Karnego a dokładnie regulacjom definiującym postępowanie przyspieszone. <br /><br />Postępowanie przyspieszone wprowadzane było do polskich przepisów z wielką wrzawą i pompą. Towarzyszyły temu bardzo skrajne opinie prawników. Celem jego wprowadzenia była realizacja jednej z zasad prawa karnego czyli nieuchronności kary. <br />Sprawy, które mogą być rozpatrywane w tym trybie zostały skatalogowane jako te, w których postępowanie przygotowawcze jest prowadzone w formie dochodzenia. <br />Postępowanie to miało się kończyć w ciągu 48 godzin skierowaniem Wniosku o rozpoznanie sprawy i zakończeniem całości postępowania w ciągu 72 godzin. Stąd wzięła się nazwa sądy 24 – godzinne (Konstytucja RP pozawala na pozbawienie wolności bez wyroku sądu na maksimum 72 godziny). <br /><br />Zamysł i teoria swoje a praktyka swoje. Tryb postępowania przyspieszonego nie jest w praktyce stosowany od około 2 lat. Wpływ na to miało kilka aspektów takich jak to że jego koszty przewyższały efektywność. Nie będę tu omawiał przepisów już istniejących lecz opiszę wprowadzane zmiany. <br />Pierwszą zmianą jest kwalifikacja tego postępowania do postępowania II stopnia (to znaczy, że jeżeli przepisy szczegółowe nie regulują pewnych kwestii to stosuje się przepisy o postępowaniu uproszczonym a dopiero potem o postępowaniu zwyczajnym) co może powodować dosyć kuriozalne sytuacje, ponieważ przepisy postępowania uproszczonego nie zostały to tych zmian dostosowane. <br /><br />Katalog spraw rozpoznawanych w tym trybie pozostał niezmieniony, pozostawiono także obowiązek złapania sprawcy na gorącym uczynku lub w bezpośrednim pościgu. Organ prowadzący postępowanie został zobligowany do przeprowadzenia dochodzenia (czego nie było w poprzednich regulacjach). Organ ten jest jednak zwolniony z wydawania postanowienie o wszczęciu. Nowością jest też konieczność wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów z jednoczesnym pouczeniem oskarżonego o przysługujących mu prawach i obowiązkach. <br /><br />Największą, chyba nawet rewolucyjną, zmianą jest wyłączenie kontroli prokuratora nad składanym do sądu wnioskiem o rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten będzie składać policja (bo to właśnie ten organ będzie prowadził postępowanie przygotowawcze). Ta zmiana może spowodować, iż wnioski te nie będą spełniały formalno-prawnych wymogów. W przypadku gdy sąd uzna że, wniosek nie spełnia tych właśnie wymogów przekazuje sprawę nie z powrotem do policji lecz do prokuratora. W nowych przepisach zniesiona zostaje także obrona obligatoryjna. <br /><br />W sytuacji gdy oskarżonych chce skierować wniosek o dobrowolne poddanie się karze powinien skierować go do prokuratora i może to zrobić już w postępowaniu przygotowawczym Oskarżonego można zwolnić pouczając go jednocześnie o obowiązku stawiennictwa w sądzie. Wprowadzenie tego przepisu może spowodować problemy organizacyjne. W jeszcze aktualnym stanie prawnym oskarżony był doprowadzany z aresztu i nie było problemu z właściwym jego zawiadomieniem, a po zmianach takie problemy mogą wystąpić. Tak naprawdę oskarżony powinien się stawić w sądzie o godzinie 8 rano sprawdzić wokandę i czekać na swoją rozprawę, (niekiedy spędzając cały dzień na czekaniu). Rozprawa może się zacząć w ostatniej z 72 godzin przewidzianych na przeprowadzenie postępowania. Zmianie ulegają także przepisy o przerwie, a mianowicie liczba przerw już nie jest regulowania, natomiast ich łączny czas nie może przekroczyć 14 dni. <br /><br />W przypadku gdy oskarżony nie stawi się na rozprawie sąd wydaje wyrok... i wyrok ten nie jest uznawany według nowych przepisów jako zaoczny z wszystkimi tego konsekwencjami. Przepisy te zostały już uchwalone przez senat i aktualnie oczekuje na podpis prezydenta. Niestety opisane przeze mnie powyżej zmiany nie zmienią raczej tego iż postępowanie przyspieszone pozostanie jedynie słuszną i piękną ideą szybkiego postępowania, która w praktyce nie znajdzie zastosowania. <br /><br /> </p>
