Zaopatrzenie weteranów powstań narodowych z 1831 r., 1848 r. i 1863 r. oraz wdów po nich.

USTAWA
z dnia 23 marca 1922 r.
w przedmiocie zaopatrzenia weteranów powstań narodowych z 1831 r., 1848 r. i 1863 r. oraz wdów po nich. *

Art.  1.

Uprawnionymi do pobierania zaopatrzenia na podstawie niniejszej ustawy są:

a)
weterani powstań 1831 r., 1848 r. i 1863 r., którzy brali bezpośredni czynny udział w szeregach i formacjach powstańczych, względnie organizacji powstań narodowych, i zostali przez komisję kwalifikacyjną, utworzoną przez Ministerstwo Spraw Wojskowych w porozumieniu z Ministerstwem Skarbu, wciągnięci na listę rzeczywistych uczestników powstań narodowych,
b)
wdowy po weteranach z małżeństw, zawartych przed 1 lipca 1919 r., wdowy zaś sądownie rozwiedzione tylko w tym wypadku, jeżeli zmarły mąż był sądownie obowiązany do ich utrzymania.
Art.  2. 1

Zaopatrzenie weteranów składa się:

a)
z pensji,
b)
z dodatku pielęgnacyjnego,
c)
z leczenia i opieki społecznej.
Art.  3. 2

Miesięczna pensja weterana samotnego wynosi 125 zł, żonatego - 150 zł. Dodatek pielęgnacyjny wynosi 75 zł miesięcznie.

Art.  4. 3

Weterani mają prawo do pomocy lekarskiej w ambulatorjach i szpitalach oraz zakładach leczniczych, niedołężni zaś, a pozbawieni opieki domowej mają być umieszczeni w odpowiednich zakładach wszyscy na koszt Państwa. Przez czas pobytu w zakładzie weteran pobiera 1/5 pensji.

Art.  5.

Osobie, która pokryła koszty pogrzebu weterana, przysługuje prawo do zapomogi państwowej, równającej się miesięcznej pensji weterana. Jeżeli zapomoga przysługuje jej z tytułu innej ustawy, ma ona prawo wyboru.

Art.  6. 4

Pensja wdowia wynosi 75 zł miesięcznie. Prawo do zaopatrzenia rozpoczyna się z dniem pierwszym miesiąca, następującego po śmierci weterana samotnego.

Art.  7.

Zaopatrzenie w wysokości pensji wdowiej przysługuje również żonie weterana, umieszczonego w zakładzie w myśl art. 4 niniejszej ustawy, przez czas Jego pobytu w zakładzie.

Art.  8. 5

Weteran uprawniony do zaopatrzenia winien zgłosić swe roszczenie w ciągu pół roku od wejścia w życie niniejszej ustawy, a wdowa w ciągu jednego roku od dnia śmierci męża. Przypadające zaopatrzenie przyznane będzie w tym wypadku weteranowi od pierwszego dnia najbliższego miesiąca po złożeniu podania do Ministra Skarbu, a wdowie od pierwszego dnia najbliższego miesiąca po śmierci męża. W razie zgłoszenia roszczenia o zaopatrzenie po upływie tych terminów przyznaje się zaopatrzenie uprawnionej osobie od ' pierwszego dnia miesiąca, następującego po zgłoszeniu.

Art.  9.

Prawo do pobierania zaopatrzenia zawiesza się na czas zajmowania przez osobę, uprawnioną do zaopatrzenia, jakiegokolwiek stanowiska w służbie rządowej lub samorządowej, do którego przywiązane jest stałe uposażenie, wyższe od uposażenia, przypadającego z tytułu niniejszej ustawy.

Art.  10.

Prawo do zaopatrzenia gaśnie:

a)
ze śmiercią osoby, uprawnionej do zaopatrzenia;
b) 6
gdy osoba, uprawniona do zaopatrzenia, zostanie prawomocnie skazana na karę dodatkową utraty praw publicznych lub utratę obywatelskich praw honorowych.
c)
gdy wdowa wyjdzie ponownie zamąż.

We wszystkich tych wypadkach prawo do zaopatrzenia gaśnie z końcem miesiąca, w którym nastąpiła przyczyna, powodująca jego utratę.

Art.  11.

Pensje weteranów i wdów po nich nie ulegają zapowiedzeniu i zajęciu sądowemu.

Art.  12. 7

(skreślony).

Art.  13. 8

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Ministrowi Skarbu w porozumieniu z Ministrami Obrony Narodowej oraz Pracy i Opieki Społecznej.

Art.  14.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem 1 lutego 1922 r. Równocześnie tracą moc obowiązującą:

ustawa z dnia 2 sierpnia 1919 r. (Dz. P. P. P. z 1919 r. № 65 poz. 397);

ustawa z dnia 18 grudnia 1919 r. (Dz. U. R. R. z 1920 r. № 2 poz. 4);

ustawa z dnia 8 czerwca 1920 r. (Dz. R. R. P. z 1920 r. № 50 poz. 306);

ustawa z dnia 9 lipca 1920 r. (Dz.U. R. P. z 1920 r. № 61 poz. 386);

ustawa z dnia 18 marca 1921 r. (Dz. U. R. P. z 1921 r. № 29 poz. 164);

art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 1919 r. (Dz. U. R. P. z 1920 r. № 2 poz. 5).

* Z dniem 4 stycznia 1953 r. zaopatrzenia, przyznane wdowom po weteranach powstań narodowych w nin. ustawie podwyższa się na kwotę zł 168 miesięcznie zgodnie z art. 5 dekretu z dnia 28 stycznia 1953 r. zmieniający niektóre przepisy o zaopatrzeniach (Dz.U.53.9.29).
1 Art. 2 zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. (Dz.U.38.25.221) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1938 r.
2 Art. 3:

- zmieniony przez art. 1 pkt 2 rozp. z mocą ustawy z dnia 7 października 1927 r. (Dz.U.27.88.791) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 października 1927 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. (Dz.U.38.25.221) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1938 r.

3 Art. 4:

- zmieniony przez art. 1 pkt 3 rozp. z mocą ustawy z dnia 7 października 1927 r. (Dz.U.27.88.791) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 października 1927 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. (Dz.U.38.25.221) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1938 r.

4 Art. 6:

- zmieniony przez art. 1 pkt 4 rozp. z mocą ustawy z dnia 7 października 1927 r. (Dz.U.27.88.791) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 października 1927 r.

- zdanie wstępne zmienione przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. (Dz.U.38.25.221) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1938 r.

5 Art. 8 zmieniony przez art. 2 pkt 1 dekretu z dnia 20 marca 1946 r. o zmianie właściwości władz w zakresie zaopatrzeń oraz o unormowaniu charakteru stosunku służbowego pracowników Państwowego Zakładu Emerytalnego (Dz.U.46.13.88) z dniem 19 kwietnia 1946 r.
6 Art. 10 lit. b) zmieniona przez art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. (Dz.U.38.25.221) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1938 r.
7 Art. 12 skreślony przez art. 1 pkt 5 rozp. z mocą ustawy z dnia 7 października 1927 r. (Dz.U.27.88.791) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 października 1927 r.
8 Art. 13 zmieniony przez art. 2 pkt 2 dekretu z dnia 20 marca 1946 r. o zmianie właściwości władz w zakresie zaopatrzeń oraz o unormowaniu charakteru stosunku służbowego pracowników Państwowego Zakładu Emerytalnego (Dz.U.46.13.88) z dniem 19 kwietnia 1946 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1922.26.212

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zaopatrzenie weteranów powstań narodowych z 1831 r., 1848 r. i 1863 r. oraz wdów po nich.
Data aktu: 23/03/1922
Data ogłoszenia: 13/04/1922
Data wejścia w życie: 01/02/1922