Drukuj
Dz.U.14.817
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1
z dnia 6 czerwca 2014 r.
w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
Na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) zarządza się, co następuje:
§  1.
1. Ustala się wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń chemicznych i pyłowych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, określone w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia.
2. Ustala się wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, określone w wykazie stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§  2. Wartości, o których mowa w § 1 ust. 1, określają najwyższe dopuszczalne stężenia czynników szkodliwych dla zdrowia, ustalone jako:
1) najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) - wartość średnia ważona stężenia, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń;
2) najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe (NDSCh) - wartość średnia stężenia, które nie powinno spowodować ujemnych zmian w stanie zdrowia pracownika, jeżeli występuje w środowisku pracy nie dłużej niż 15 minut i nie częściej niż 2 razy w czasie zmiany roboczej, w odstępie czasu nie krótszym niż 1 godzina;
3) najwyższe dopuszczalne stężenie pułapowe (NDSP) - wartość stężenia, która ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia pracownika nie może być w środowisku pracy przekroczona w żadnym momencie.
§  3. Wartości, o których mowa w § 1 ust. 2, określają najwyższe dopuszczalne natężenia fizycznego czynnika szkodliwego dla zdrowia ustalone jako poziomy ekspozycji odpowiednio do właściwości poszczególnych czynników, których oddziaływanie na pracownika w okresie jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń.
§  4. Traci moc rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 217, poz. 1833, z późn. zm.).
§  5. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
ZAŁĄCZNIKI
ZAŁĄCZNIK Nr  1

WYKAZ WARTOŚCI NAJWYŻSZYCH DOPUSZCZALNYCH STĘŻEŃ CHEMICZNYCH I PYŁOWYCH CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA W ŚRODOWISKU PRACY

A. Substancje chemiczne
Lp.Nazwa i numer CAS1) substancji chemicznejNajwyższe dopuszczalne stężenie (w mg/m3)2) w zależności od czasu narażenia w ciągu zmiany roboczej
NDSNDSChNDSP
12345
1Acetaldehyd

[75-07-0]

--45
2Acetanilid - frakcja wdychalna3)

[103-84-4]

6--
3Acetofenon

[98-86-2]

50100-
4Aceton

[67-64-1]

6001800-
5Acetonitryl

[75-05-8]

70140-
6Adypinian bis (2-etyloheksylu)

[103-23-1]

400--
7Akrylaldehyd

[107-02-8]

0,050,1-
8Akrylamid

[79-06-1]

0,1--
9Akrylan butylu

[141-32-2]

1130-
10Akrylan 2-etyloheksylu

[103-11-7]

3570-
11Akrylan etylu

[140-88-5]

2040-
12Akrylan hydroksypropylu - mieszanina izomerów

[25584-83-2]

2,86-
13Akrylan 2-hydroksypropylu

[999-61-1]

2,86-
14Akrylan 2-hydroksy-1-metyloetylu

[2918-23-2]

2,86-
15Akrylan metylu

[96-33-3]

1428-
16Akrylonitryl

[107-13-1]

210-
17Aldryna4) -rel- (1R, 4S, 4aS, 5S, 8R, 8aR) - 1,2,3,4,10,10-heksach loro-1,4,4a,5,8,8a-heksahydro-1,4:5,8-dimetanon naftalen [309-00-2]0,010,08-
18Alfa-cypermetryna - frakcja wdychalna3) ,

mieszanina izomerów: (1S, 3S)-3-(2,2-dichlorowinylo)-2,2-dimetylocyklopropano-karboksylan(R)-cyjano (3-fenoksyfenylo)metylu; (1R, 3R)-3-(2,2-dichlorowinylo)-2,2-dimetylocyklopropano-karboksylan (S)-cyjano-(3-fenoksyfenylo)metylu

[67375-30-8]

1--
19Amidosiarczan(VI) amonu - frakcja wdychalna3)

[7773-06-0]

10--
202-Aminoetanol

[141-43-5]

2,57,5-
214-Aminofenol - frakcja wdychalna3)

[123-30-8]

5--
223-Amino-1,2,4-triazol - amitrol

[61-82-5]

0,15-
23N,N'-bis (2-aminoetylo)etylenodiamina

[112-24-3]

13-
24Amoniak

[7664-41-7]

1428-
25Anilina

[62-53-3]

1,93,8-
26Antymon [7440-36-0] i jego związki nieorganiczne, z wyjątkiem stibanu - w przeliczeniu na Sb0,5--
27Arsan

[7784-42-1]

0,02--
28Arsen [7440-38-2] i jego związki nieorganiczne

- w przeliczeniu na As

0,01--
29Asfalt naftowy - frakcja wdychalna3)

[8052-42-4]

510-
30Atrazyna - 2-chloro-4-etyloamino-6-izopropyloamino-1,3,5-triazyna

[1912-24-9]

5--
31Azirydyna

[151-56-4]

0,62--
32Azotan 2-etyloheksylu

[27247-96-7]

3,57-
33Azotan(V)propylu

[627-13-4]

30100-
34Azydek sodu

[26628-22-8]

0,10,3-
35Bar [7440-39-3] i jego związki rozpuszczalne - w przeliczeniu na Ba0,5--
36Benzaldehyd

[100-52-7]

1040-
37Benzen

[71-43-2]

1,6--
38Benzenotiol

[108-98-5]

2--
39Benzo[a]piren

[50-32-8]

0,002--
40p-Benzochinon

[106-51-4]

0,10,4-
41Benzotiazol

[95-16-9]

20--
42Benzydyna

[92-87-5]

00-
43Benzyna:

a) ekstrakcyjna5)

[8030-30-6]

b) do lakierów

[8052-41-3; 64742-82-1; 64742-92- 0; 64742-48-9]

500

300

1500

900

-
44Beryl [7440-41-7] i jego związki nieorganiczne

- w przeliczeniu na Be

0,0002--
45Bezwodnik ftalowy - pary i frakcja wdychalna3)

[85-44-9]

12-
46Bezwodnik maleinowy

[108-31-6]

0,51-
47Bezwodnik octowy

[108-24-7]

1020-
48Bezwodnik trimelitowy

[552-30-7]

0,040,08-
49Bicyklo[4.4.0]dekan

[91-17-8]

100300-
50Bifenyl

[92-52-4]

12-
51Bifenylo-4-amina

[92-67-1]

0,001--
522,2-Bis(4-hydroksyfenylo)propan - frakcja wdychalna3)

[80-05-7]

510-
53Brom

[7726-95-6]

0,71,4-
54Bromfenwinfos - fosforan (V) 2-bromo-1-(2,4-dichlorofenylo)winylu-dietylu [33399-00-7]0,01--
55Bromochlorometan

[74-97-5]

10001300-
562-Bromo-2-chloro-1,1,1-trifluoroetan

[151-67-7]

40100-
57Bromoetan

[74-96-4]

50100-
58Bromoeten

[593-60-2]

0,4--
59Bromoform

[75-25-2]

5--
60Bromometan

[74-83-9]

515-
611-Bromopropan

[106-94-5]

42--
62Bromowodór

[10035-10-6]

--6,5
63Buta-1,3-dien

[106-99-0]

4,4--
64Butan

[106-97-8]

19003000-
65Butan-2-ol

[78-92-2]

300450-
66Butan-1-ol

[71-36-3]

50150-
67Butan-2-on

[78-93-3]

450900-
68Butano-1-tiol

[109-79-5]

12-
69(E)-But-2-enal

[4170-30-3]

612-
701-Butoksy-2,3-epoksypropan

[2426-08-6]

3060-
712-Butoksyetanol

[111-76-2]

98200-
722-(2-Butoksyetoksy)etanol

[112-34-5]

67100-
73Butyloamina

[109-73-9]

--10
744-tert-Butylotoluen

[98-51-1]

30--
75But-2-yno-1,4-diol

[110-65-6]

0,250,5-
76Chlor

[7782-50-5]

0,71,5-
77Chlorek allilu

[107-05-1]

2--
78Chlorek amonu - pary i frakcja wdychalna3)

[12125-02-9]

1020-
79Chlorek benzoilu

[98-88-4]

--2,8
80Chlorek chloroacetylu

[79-04-9]

0,20,6-
81Chlorek chromylu

[14977-61-8]

0,15--
82Chlorek tionylu

[7719-09-7]

1,83,6-
83Chlorfenwinfos - fosforan(V) 2-chloro-1-(2,4-dichlorofenylo)winylu-dietylu

[470-90-6]

0,010,1-
84Chloroacetaldehyd

[107-20-0]

13-
85Chloroaceton

[78-95-5]

--4
862-Chloroanilina

[95-51-2]

310-
873-Chloroanilina

[108-42-9]

310-
884-Chloroanilina

[106-47-8]

310-
89Chlorobenzen

[108-90-7]

2370-
902-Chlorobuta-1,3-dien

[126-99-8]

26-
91Chlorodifluorometan

[75-45-6]

3000--
92Chlorodinitrobenzen - mieszanina izomerów

[25567-67-3]

13-
931-Chloro-2,3-epoksypropan

[106-89-8]

1--
941-Chloro-4-nitrobenzen

[100-00-5]

0,6--
95Chloroetan

[75-00-3]

200--
962-Chloroetanol

[107-07-3]

13-
97Chloroeten

[75-01-4]

530-
984-Chlorofenol

[106-48-9]

0,51,5-
99Chloromekwatu chlorek

[999-81-5]

15--
100Chloro(fenylo)metan

[100-44-7]

3--
101Chloroform

[67-66-3]

8--
102Chlorometan

[74-87-3]

20--
103Chloronitrobenzen - mieszanina izomerów

[25167-93-5]

13-
1041-Chloro-1-nitropropan

[600-25-9]

10--
105Chlorooctan metylu

[96-34-4]

510-
106Chloropiryfos - tiofosforan (V) O,O-dietylu-O-3,5,6-trichloro-2-pirydylu

[2921-88-2]

0,20,6-
1074-Chlorostyren

[1073-67-2]

50400-
1082-Chlorotoluen

[95-49-8]

100250-
109Chlorowodór

[7647-01-0]

510-
110Chrom metaliczny [7440-47-3]

Związki chromu(II) - w przeliczeniu na Cr(II)

Związki chromu(III) - w przeliczeniu na Cr(III)

0,5--
111Chromiany(VI) i dichromiany(VI)

(chromiany) - w przeliczeniu na Cr(VI)

[-]

0,10,3-
112Cyjanamid

[420-04-2]

0,91,8-
113Cyjanamid wapnia

[156-62-7]

1--
1142-Cyjanoakrylan etylu

[7085-85-0]

12-
1152-Cyjanoakrylan metylu

[137-05-3]

24-
116Cyjanowodór i cyjanki - w przeliczeniu na CN
Cyjanowodór [74-90-8]--5
Cyjanek sodu [143-33-9]--5
Cyjanek potasu [151-50-8]--5
Cyjanek wapnia [592-01-8]--5
117Cykloheksan

[110-82-7]

3001000-
118Cykloheksanol

[108-93-0]

10--
119Cykloheksanon

[108-94-1]

4080-
120Cykloheksen

[110-83-8]

300900-
121Cykloheksyloamina

[108-91-8]

4080-
122Cyklopenta-1,3-dien

[542-92-7]

200--
123Cyna [7440-31-5] i jej związki nieorganiczne, z wyjątkiem stannanu - w przeliczeniu na Sn - frakcja wdychalna3)2--
124Cyrkon [7440-67-7] i jego związki - w przeliczeniu na Zr510-
1252,4-D - kwas (2,4-dichlorofenoksy)octowy

[94-75-7]

7--
126DDT - 1,1,1-trichloro-2,2-bis(4-chlorofenylo) etan [50-29-3]0,10,8-
127Dekaboran(14)

[17702-41-9]

0,30,9-
128Dekasiarczek tetrafosforu

[1314-80-3]

13-
129Dekatlenek tetrafosforu

[1314-56-3]

12-
130Demeton - izomery: demeton O, demeton S

[8065-48-3]

0,1--
131Demeton-S metylowy - tiofosforan(V) S-(2-etylosulfanylo)etylu-O,O-dimetylu

[8022-00-2]

0,10,8-
132Dezfluran

[57041-67-5]

125--
133Diazotan(V) glikolu etylenowego

[628-96-6]

0,30,4-
134Dibenzo[a,h]antracen

[53-70-3]

0,004--
135Dibenzo-1,4-tiazyna

[92-84-2]

4--
136Diboran (6)

[19287-45-7]

0,10,2-
1371,2-Dibromoetan

[106-93-4]

0,01--
1382-(Dibutyloamino)etanol

[102-81-8]

14--
139Dibromodifluorometan

[75-61-6]

6001200-
140Dichlorek cynku - frakcja wdychalna3)

[7646-85-7]

12-
141Dichlorek disiarki

[10025-67-9]

515-
142Dichlorfos - fosforan(V) 2,2-dichlorowinylu-dimetylu (DDVP)

[62-73-7]

13-
1433,4-Dichloroanilina

[95-76-1]

5,6--
1441,2-Dichlorobenzen6)

[95-50-1]

90180-
1451,4-Dichlorobenzen

[106-46-7]

90180-
146Dichlorodifluorometan

[75-71-8]

40006200-
1471,1-Dichloroetan

[75-34-3]

400--
1481,2-Dichloroetan

[107-06-2]

50--
1491,1-Dichloroeten

[75-35-4]

8,0--
1501,2-Dichloroeten - izomery sym- [540-59-0], cis- [156-59-2], trans-[156-60-5]700--
151Dichlorofluorometan

[75-43-4]

40200-
152Dichlorometan

[75-09-2]

88--
1532,2'-Dichloro-4,4'-metylenodianilina

[101-14-4]

0,02--
1541,1-Dichloro-1-nitroetan

[594-72-9]

3060-
1551,2-Dichloropropan

[78-87-5]

50--
1561,2-Dichloro-1,1,2,2-tetrafluoroetan

[76-14-2]

50008750-
157(1,2-Dichlorowinylo)benzen

[6607-45-0]

50150-
158Dieldryna7) -

rel- (1R, 4S, 4aS, 5R, 6R, 7S, 8S, 8aR) -1,2,3,4,10,10-heksachloro-1,4,4a,5,6,7,8,8a-oktahydro-6,7-epoksy-1,4:5,8-dimetanonaftalen

[60-57-1]

0,010,08-
159Dietyloamina

[109-89-7]

1530-
1602-(Dietyloamino)etanol

[100-37-8]

1326-
161Dietylobenzen - mieszanina izomerów

[25340-17-4]

100400-
162Diizocyjanian heksano-1,6-diylu

[822-06-0]

0,040,08-
163Diizocyjanian 2,2'-metylenodifenylu

[2536-05-2]

0,030,09-
164Diizocyjanian 2,4'-metylenodifenylu

[5873-54-1]

0,030,09-
165Diizocyjanian metylenodifenylu - mieszanina izomerów

[26447-40-5]

0,030,09-
166Diizocyjanian tolueno-2,4-diylu

[584-84-9]

0,0070,021-
167Diizocyjanian tolueno-2,6-diylu

[91-08-7]

0,0070,021-
168Diizocyjanian toluenodiylu - mieszanina izomerów 2,4- i 2,6-

[26471-62-5]

0,0070,021-
169Dikwatu dibromek - dibromek 1,1'-etyleno-2,2'-dipirydylowy - frakcja wdychalna3)

[85-00-7]

0,10,3-
170Dimetoat - ditiofosforan(V) S-metylokarbamoilometylu-O,O-dimetylu [60-51-5]0,20,6-
171Dimetoksymetan

[109-87-5]

10003500-
172N,N-Dimetyloacetamid

[127-19-5]

3570-
173Dimetyloamina

[124-40-3]

39-
174Dimetyloanilina - mieszanina izomerów: 2,3-; 2,4-; 2,5-; 2,6-; 3,4-; 3,5-

[1300-73-8]

10--
175N,N-Dimetyloanilina

[121-69-7]

1240-
176N, N-Dimetyloformamid

[68-12-2]

1530-
1772,6-Dimetyloheptan-4-on

[108-83-8]

150300-
1781,1-Dimetylohydrazyna

[57-14-7]

0,1--
1793,7-Dimetylookta-2,6-dienal

[5392-40-5]

2754-
180Dinitrobenzen - mieszanina izomerów

[25154-54-5]

13-
181Dinitrofenol - mieszanina izomerów

[25550-58-7]

0,5--
182Dinitrotoluen - mieszanina izomerów

[25321-14-6]

0,33--
1831,4-Dioksan

[123-91-1]

50--
1841,3-Dioksolan

[646-06-0]

1050-
185Disiarczek dimetylu

[624-92-0]

2,55-
186Disiarczek węgla

[75-15-0]

12,5--
187Disulfid allilowo-propylowy

[2179-59-1]

1218-
188Ditlenek azotu

[10102-44-0]

0,71,5-
189Ditlenek chloru

[10049-04-4]

0,30,9-
190Ditlenek siarki

[7446-09-5]

1,32,7-
191Ditlenek węgla

[124-38-9]

900027000-
192Diwinylobenzen

[1321-74-0]

50--
193Endosulfan - (3-tlenek-6, 7, 8, 9, 10, 10- heksachloro-1, 5, 5a, 6, 9, 9a-heksahydro-6, 9-metano-2, 3, 4-benzodioksatiepinu)

[115-29-7]

0,10,3-
194Endryna - rel-(1R, 4S, 4aS, 5S, 6S, 7R, 8R, 8aR) 1, 2, 3, 4, 10, 10-heksachloro-1, 4, 4a, 5, 6, 7, 8, 8a-oktahydro-6, 7-epoksy- 1, 4:5, 8-dimetanonaftalen

[72-20-8]

0,010,08-
195Epoksyetan

[75-21-8]

1--
1961,2-Epoksy-3-fenoksypropan

[122-60-1]

0,63-
1971,2-Epoksy-4-(epoksyetylo)cykloheksan

[106-87-6]

60--
1981,2-Epoksy-3-izopropoksypropan

[4016-14-2]

240360-
1991,2-Epoksypropan

[75-56-9]

9--
2002,3-Epoksypropanol

[556-52-5]

6--
2013-(2,3-Epoksypropoksy)propen

[106-92-3]

612-
202Etanodinitryl

[460-19-5]

820-
203Etanol

[64-17-5]

1900--
204Etanotiol

[75-08-1]

12-
205Eter bis(2-chloroetylowy)

[111-44-4]

1030-
206Eter bis(2,3-epoksypropylowy)

[2238-07-5]

0,05--
207Eter bis(2-metoksyetylowy)

[111-96-6]

10--
208Eter dietylowy

[60-29-7]

300600-
209Eter difenylowy

[101-84-8]

714-
210Eter diizopropylowy

[108-20-3]

1000--
211Eter dimetylowy

[115-10-6]

1000--
212Eter oktabromodifenylowy, mieszanina izomerów: 2,2' ,3,3' ,4,4' ,5' ,6-; 2,2' ,3,3' ,4,4' ,6,6'-; 2,2' ,3,4,4' ,5,5' ,6- [446255-38-5; 117964-21-3; 337513-72-1; 32536-52-0] - frakcja wdychana3)0,1--
213Eter pentabromodifenylowy - pochodne pentabromowe eteru difenylowego - mieszanina izomerów

[32534-81-9]

0,7--
214Eter tert-butylometylowy

[1634-04-4]

180270-
2154'-Etoksyacetanilid - frakcja wdychalna3)

[62-44-2]

5--
2162-Etoksyetanol

[110-80-5]

8--
217Etylenodiamina

[107-15-3]

2050-
2181,3-Etylenotiomocznik

[96-45-7]

0,1--
219Etyloamina

[75-04-7]

9,418-
220Etylobenzen

[100-41-4]

200400-
2212-Etyloheksan-1-ol

[104-76-7]

160320-
222N-Etylomorfolina

[100-74-3]

2346-
223Etylotoluen - mieszanina izomerów

[25550-14-5]

100--
224Fenitrotion - tiofosforan(V) O-3-metylo-4-nitrofenylu-O,O-dimetylu

[122-14-5]

0,020,1-
2252-Fenoksyetanol

[122-99-6]

230--
226Fenol

[108-95-2]

7,816-
227Fention - tiofosforan(V) O-3-metylo-4-(metylosulfanylo)fenylu-O,O-dimetylu

[55-38-9]

0,2--
2281,4-Fenylenodiamina

[106-50-3]

0,1--
229Fenylohydrazyna

[100-63-0]

20--
230Fenylometanol

[100-51-6]

240--
231Fenylo(2-naftylo)amina

[135-88-6]

0,02--
2322-Fenylopropen

[98-83-9]

240480-
233Fluor

[7782-41-4]

0,050,4-
234Fluorek boru

[7637-07-2]

--3
235Fluorki - w przeliczeniu na F-

[-]

2--
236Fluorooctan sodu

[62-74-8]

0,050,15-
237Fluorowodór

[7664-39-3]

0,52-
238Fonofos - etyloditiofosfonian O-etylu-S-fenylu

[944-22-9]

0,1--
239Formaldehyd

[50-00-0]

0,51-
240Formamid

[75-12-7]

23--
241Fosfan

[7803-51-2]

0,140,28-
242Fosforan(V) tris(2-tolilu)

[78-30-8]

0,10,3-
243Fosgen

[75-44-5]

0,080,16-
244Ftalan benzylu butylu

[85-68-7]

5--
245Ftalan dibutylu - frakcja wdychalna3)

[84-74-2]

5--
246Ftalan dietylu

[84-66-2]

515-
247Ftalan dimetylu

[131-11-3]

510-
248Ftalan bis (2-etyloheksylu)

[117-81-7]

15-
2492-Furaldehyd

[98-01-1]

1025-
2502-Furylometanol

[98-00-0]

3060-
251Glicerol - frakcja wdychalna3)

[56-81-5]

10--
252Glifosat

[1071-83-6]

10--
253Glikol etylenowy

[107-21-1]

1550-
254Glin metaliczny, glin proszek
(niestabilizowany) [7429-90-5]
a) frakcja wdychalna3)2,5--
b) frakcja respirabilna8)1,2--
255Glutaraldehyd

[111-30-8]

0,40,6-
256Hafn [7440-58-6] i jego związki - w przeliczeniu na Hf0,5--
257Heksachlorobenzen

[118-74-1]

0,5--
2581,2,3,4,5,6-Heksachlorocykloheksan

(techniczny)9)

[608-73-1]

0,17--
259Heksachlorocyklopentadien

[77-47-4]

0,1--
260Heksachloroetan

[67-72-1]

1030-
261Heksafluorek siarki

[2551-62-4]

6000--
262Heksametylotriamid kwasu fosforowego(V)

[680-31-9]

0,05--
263Heksan

[110-54-3]

72--
264n-Heksanal

[66-25-1]

40--
265Heksanu izomery acykliczne nasycone, z wyjątkiem heksanu
2,2-Dimetylobutan4001200-
[75-83-2]
2,3-Dimetylobutan4001200-
[79-29-8]
3-Metylopentan4001200-
[96-14-0]
2-Metylopentan4001200-
[107-83-5]
266Heksano-6-laktam - pary i frakcja wdychalna3)

[105-60-2]

515-
267Heksan-2-on

[591-78-6]

10--
268Heptan

[142-82-5]

12002000-
269Heptan-2-on

[110-43-0]

238475-
270Heptan-3-on

[106-35-4]

95--
271Heptan-4-on

[123-19-3]

230--
27210 ·Hydrat heptaoksotetraboranu sodu - frakcja

wdychalna3)

[1303-96-4]

0,52-
273Hydrazyna

[302-01-2]

0,050,1-
274Hydrochinon

[123-31-9]

12-
2754-Hydroksy-4-metylopentan-2-on

[123-42-2]

240--
2762,2'-Iminobis(etyloamina)

[111-40-0]

412-
2772,2'-Iminodietanol

[111-42-2]

9--
278Itr [7440-65-5] i jego związki - w przeliczeniu na Y1--
279Izobutyroaldehyd

[78-84-2]

100--
280Izocyjanian cykloheksylu

[3173-53-3]

0,04--
281Izocyjanian 3-izocyjanianometylo-3,5,5-trimetylocykloheksylu

[4098-71-9]

0,04--
282Izocyjanian metylu

[624-83-9]

0,030,047-
283Izofluran

[26675-46-7]

32--
284Izooktan-1-ol - mieszanina izomerów

[26952-21-6]

220440-
285Izopentan

[78-78-4]

3000--
286Izopren

[78-79-5]

100300-
2872-Izopropoksyetanol

[109-59-1]

20--
288Izopropyloamina

[75-31-0]

1224-
2892-Izopropylo-4,6-dinitrofenol

[118-95-6]

0,050,15-
290Jod

[7553-56-2]

0,51-
291Jodometan

[74-88-4]

720-
292Kadm [7440-43-9] i jego związki nieorganiczne -
w przeliczeniu na Cd:
a) frakcja wdychalna3)0,01--
b) frakcja respirabilna8)0,002--
293Kamfora syntetyczna - bornan-2-on

[76-22-2]

1218-
294Kaptan - N-(trichlorometylosulfanylo) cykloheks-4-eno-1,2-dikarboksyimid

[133-06-2]

5--
295Karbaryl - metylokarbamian 1-naftylu

[63-25-22]

18-
296Karbendazym - 1H-benzimidazol-2-ilokarbamian metylu

[10605-21-7]

10--
297Karbofuran - metylokarbamian 2,2-dimetylo-2,3-dihydrobenzo[b]furan-7-ylu

[1563-66-2]

0,1--
298Keten

[463-51-4]

0,51,5-
299Kobalt [7440-48-4] i jego związki nieorganiczne

- w przeliczeniu na Co

0,02--
300Krezol - mieszanina izomerów

[95-48-7; 108-39-4; 106-44-5; 1319-77-3]

22--
301Ksylen - mieszanina izomerów:1,2-; 1,3-; 1,4-

[95-47-6, 108-38-3, 106-42-3, 1330-20-7]

100--
302Kumen

[98-82-8]

100250-
303Kwas adypinowy - frakcja wdychalna3)

[124-04-9]

510-
304Kwas akrylowy

[79-10-7]

1029,5-
305Kwas azotowy(V)

[7697-37-2]

1,42,6-
306Kwas chlorooctowy

[79-11-8]

24-
307Kwas chlorowy(VII)

[7601-90-3]

13-
308Kwas 2,2-dichloropropionowy i jego sól sodowa

[75-99-0]

612-
309Kwas fosforowy(V)

[7664-38-2]

12-
310Kwas mrówkowy

[64-18-6]

515-
311Kwas octowy

[64-19-7]

2550-
312Kwas pikrynowy

[88-89-1]

0,1--
313Kwas propionowy

[79-09-4]

3045-
314Kwas siarkowy(VI) - frakcja torakalna10)

[7664-93-9]

0,05--
315Kwas szczawiowy

[144-62-7]

12-
316Kwas 2-tioglikolowy

[68-11-1]

48-
317Kwas trichlorooctowy

[76-03-9]

24-
318Malation - ditiofosforan(V) S-1,2-bis(etoksykarbonylo)etylu-O,O-dimetylu

[121-75-5]

110-
319Mangan [7439-96-5] i jego związki nieorganiczne
- w przeliczeniu na Mn
a) frakcja wdychalna3)0,2--
b) frakcja respirabilna8)0,05--
320MCPA - kwas (4-chloro-2-metylofenoksy)octowy

[94-74-6]

15-
321Metakrylan butylu

[97-88-1]

100300-
322Metakrylan metylu

[80-62-6]

100300-
323Metanol

[67-56-1]

100300-
324Metanotiol

[74-93-1]

12-
3252-Metoksyanilina

[90-04-0]

0,51-
3264-Metoksyanilina

[104-94-9]

0,51-
327Metoksychlor - frakcja wdychalna3)

[72-43-5]

10--
3282-Metoksyetanol

[109-86-4]

3--
3292-(2-Metoksyetoksy)etanol

[111-77-3]

50--
3304-Metoksyfenol

[150-76-5]

5--
331(2-Metoksymetyloetoksy)propanol - mieszanina izomerów: 1-(2-metoksy-1-metyloetoksy)propan-2-ol, 1-(2-metoksy-2-metyloetoksy)propan-2-ol, 2-(2-metoksy-1-metyloetoksy)propan-1-ol

[34590-94-8]

240480-
3321-Metoksypropan-2-ol

[107-98-2]

180360-
333Metylenobis (fenyloizocyjanian)

[101-68-8]

0,030,09-
334Metyloamina

[74-89-5]

515-
3354,4'-Metylenodianilina

[101-77-9]

0,08--
336N-Metyloanilina

[100-61-8]

2--
3372-Metyloazirydyna

[75-55-8]

4,7--
3383-Metylobutan-1-ol

[123-51-3]

200400-
339Metylocykloheksan

[108-87-2]

16003000-
340Metylocykloheksanol - mieszanina izomerów

[25639-42-3]

70--
3412-Metylocykloheksanon

[583-60-8]

50340-
3422-Metylo-4,6-dinitrofenol

[534-52-1]

0,050,4-
3435-Metyloheksan-2-on

[110-12-3]

95--
3445-Metyloheptan-3-on

[541-85-5]

50100-
345Metylohydrazyna

[60-34-4]

0,020,1-
346N-Metylomorfolina

[109-02-4]

1530-
3471-Metylonaftalen

[90-12-0]

30--
3482-Metylonaftalen

[91-57-6]

2550-
3492-Metylopentano-2,4-diol

[107-41-5]

--120
3504-Metylopentan-2-ol

[108-11-2]

100160-
3514-Metylopentan-2-on

[108-10-1]

83200-
3524-Metylopent-3-en-2-on

[141-79-7]

2040-
3531-Metylo-2-pirolidon

[872-50-4]

4080-
3542-Metylopropan-1-ol

[78-83-1]

100200-
3552-Metylopropan-2-ol

[75-65-0]

300450-
356Miedź [7440-50-8] i jej związki nieorganiczne

- w przeliczeniu na Cu

0,2--
357Molibden [7439-98-7] i jego związki - w przeliczeniu na Mo410-
358Morfolina

[110-91-8]

3672-
359Mrówczan etylu

[109-94-4]

250500-
360Mrówczan metylu

[107-31-3]

100200-
361Nadtlenek dibenzoilowy

[94-36-0]

510-
362Nadtlenek wodoru

[7722-84-1]

0,40,8-
363Nafta

[8008-20-6]

100300-
364Naftalen

[91-20-3]

2050-
365Naftalenu pochodne chlorowane

[-]

0,51,5-
3661-Naftyloamina

[134-32-7]

00-
3672-Naftyloamina

[91-59-8]

00-
368Neopentan

[463-82-1]

3000--
369Nikiel [7440-02-0] i jego związki, z wyjątkiem tetrakarbonylku niklu - w przeliczeniu na Ni0,25--
370Nikotyna

[54-11-5]

0,5--
3712-Nitroanilina

[88-74-4]

310-
3723-Nitroanilina

[99-09-2]

310-
3734-Nitroanilina

[100-01-6]

310-
374Nitrobenzen

[98-95-3]

1--
375Nitroetan

[79-24-3]

75--
376Nitrometan

[75-52-5]

30240-
377Nitropropan - mieszanina izomerów

[25322-01-4]

3070-
378Nitrotoluen - mieszanina izomerów

[1321-12-6]

11--
3792-Nitrotoluen

[88-72-2]

11--
3803-Nitrotoluen11)

[99-08-1]

11--
3814-Nitrotoluen

[99-99-0]

11--
382Octan 2-butoksyetylu

[112-07-2]

100300-
383Octan n-butylu

[123-86-4]

200950-
384Octan sec-butylu

[105-46-4]

900900-
385Octan tert-butylu

[540-88-5]

900900-
386Octan 1,3-dimetylobutylu

[108-84-9]

300--
387Octan 2-etoksyetylu

[111-15-9]

11--
388Octan etylu

[141-78-6]

7341468-
389Octan izobutylu

[110-19-0]

200400-
390Octan izopentylu

[123-92-2]

250500-
391Octan izopropylu

[108-21-4]

6001000-
392Octan 2-metoksyetylu

[110-49-6]

5--
393Octan 2-metoksy-1-metyloetylu

[108-65-6]

260520-
394Octan 2-metoksypropylu

[70657-70-4]

100200-
395Octan metylu

[79-20-9]

250600-
396Octan pentan-2-ylu

[626-38-0]

250500-
397Octan pentan-3-ylu

[620-11-1]

250500-
398Octan pentylu

[628-63-7]

250500-
399Octan tert-pentylu

[625-16-1]

250500-
400Octan propylu

[109-60-4]

200400-
401Octan winylu

[108-05-4]

1030-
4022,2'-Oksydietanol - frakcja wdychalna3)

[111-46-6]

10--
403Oktan

[111-65-9]

10001800-
404Oleje mineralne wysokorafinowane z wyłączeniem cieczy obróbkowych12) -frakcja wdychalna3)

[-]

5--
405Ołów [7439-92-1] i jego związki nieorganiczne

- w przeliczeniu na Pb

0,05--
406Ortokrzemian tetraetylu

[78-10-4]

80--
407Ozon

[10028-15-6]

0,15--
408Parafina stała - frakcja wdychalna3)

[8002-74-2]

2--
409Paration metylowy - tiofosforan(V)O,O-dimetylu-O-4-nitrofenylu (metyloparation)

[298-00-0]

0,10,6-
410Pentachlorek fosforu

[10026-13-8]

0,71,4-
411Pentachlorofenol

[87-86-5]

0,51,5-
412Pentafluorek bromu

[7789-30-2]

0,51-
413Pentan

[109-66-0]

3000--
414Pentan-1-ol13)

[71-41-0]

100450-
415Pentan-2-on

[107-87-9]

100800-
416Pentanal

[110-62-3]

118300-
417Pentatlenek wanadu - frakcja wdychalna3)

[1314-62-1]

0,05--
418Peroksoboran (III) sodu i jego hydraty - frakcja wdychalna3)

[11138-47-9; 15120-21-5; 10332-33-9; 10486-00-7; 13517-20-9; 7632-04-4]

48-
419Peroksodisiarczan (VI) potasu - frakcja wdychalna3)

[7727-21-1]

0,1--
420Piperazyna

[110-85-0]

0,10,3-
4212-Pirydyloamina

[504-29-0]

2--
422Pirydyna

[110-86-1]

5--
423Platyna metaliczna

[7440-06-4]

1--
424Polichlorowane bifenyle

[1336-36-3]

1--
425Propan

[74-98-6]

1800--
426Propan-1-ol

[71-23-8]

200600-
427Propan-2-ol

[67-63-0]

9001200-
428Propano-3-lakton

[57-57-8]

1--
429Propen

[115-07-1]

20008600-
430Prop-2-en-1-ol

[107-18-6]

210-
431Propoksur - metylokarbamian 2-izopropoksyfenylu

[114-26-1]

0,5--
432Propyn

[74-99-7]

15002000-
433Prop-2-yn-1-ol

[107-19-7]

3--
434Pyretryny

[8003-34-7]

1--
435Rezorcynol

[108-46-3]

4590-
436Rtęć [7439-97-6], pary i jej związki nieorganiczne - w przeliczeniu na Hg0,02--
437Selan - w przeliczeniu na Se

[7783-07-5]

0,050,1-
438Selen [7782-49-2] i jego związki, z wyjątkiem selanu - w przeliczeniu na Se0,10,3-
439Sewofluran

[28523-86-6]

55--
440Siarczan (VI) dimetylu

[77-78-1]

0,51-
441Siarkowodór

[7783-06-4]

714-
442Spaliny silnika Diesla - frakcja respirabilna8)

[-]

0,5--
443Srebro - frakcja wdychalna3)

[7440-22-4]

0,05--
444Srebra związki nierozpuszczalne - w przeliczeniu na Ag0,05--
445Srebra związki rozpuszczalne - w przeliczeniu na Ag0,01--
446Stiban

[7803-52-3]

0,51,5-
447Strychnina

[57-24-9]

0,15--
448Styren

[100-42-5]

50100-
449Sulfotep - ditiopirofosforan O,O,O,O-tetraetylu

[3689-24-5]

0,1--
450Tal [7440-28-0] i jego związki - w przeliczeniu na TI0,10,3-
451Tantal

[7440-25-7]

5--
452Tellur [13494-80-9] i jego związki - w przeliczeniu na Te0,010,03-
453Terpentyna

[8006-64-2]

112300-
4541,3,5,7-Tetraazaadamantan

[100-97-0]

4--
4551,1,2,2-Tetrabromoetan

[79-27-6]

4--
456Tetrachlorek węgla

[56-23-5]

6,432-
4571,1,2,2-Tetrachloroetan

[79-34-5]

535-
458Tetrachloroeten

[127-18-4]

85170-
459Tetraetyloplumban

[78-00-2]

0,050,1-
460Tetrafluorek siarki

[7783-60-0]

0,51-
461Tetrafosfor - fosfor biały, fosfor żółty

[12185-10-3]

0,030,24-
462Tetrahydrofuran

[109-99-9]

150300-
4633a,4,7,7a-Tetrahydro-4,7-metanoinden

[77-73-6]

10--
4641,2,3,4-Tetrahydronaftalen

[119-64-2]

100300-
465Tetrametylosukcynonitryl

[3333-52-6]

2,6--
466Tetranitrometan

[509-14-8]

0,04--
467Tetratlenek osmu - w przeliczeniu na Os

[20816-12-0]

0,0020, 006-
4684,4'-Tiobis(6-tert-butylo-3-metylofenol) - frakcja wdychalna3)

[96-69-5]

10--
469Tiuram - disulfid tetrametylotiuramu - frakcja wdychalna3)

[137-26-8]

0,5--
470Tlenek azotu

[10102-43-9]

3,57-
471Tlenek diazotu

[10024-97-2]

90--
472Tlenek cynku - w przeliczeniu na Zn - frakcja wdychalna3)

[1314-13-2]

510-
473Tlenek magnezu - frakcja wdychalna3)

[1309-48-4]

10--
474Tlenek wapnia [1305-78-8]
a) frakcja wdychalna3)26-
b) frakcja respirabilna8)14-
475Tlenek węgla

[630-08-0]

23117-
476Tlenki żelaza [1309-37-1] - w przeliczeniu na Fe - frakcja respirabilna8)510-
4772-Toliloamina

[95-53-4]

3--
4784-Toliloamina

[106-49-0]

8--
479Toluen

[108-88-3]

100200-
480Tolueno-2,4-diamina

[95-80-7]

0,040,1-
4811,3,5-Triazinano-2,4,6-trion 1,3,5-triazyno-2,4,6-triol - frakcja wdychalna3)

[108-80-5]

10--
482Triazotan(V)-1,2,3-triylu14)

[55-63-0]

0,0950,19-
483Tribromek boru

[10294-33-4]

--10
484Trichlorek fosforu

[7719-12-2]

12-
485Trichlorek fosforylu

[10025-87-3]

12-
486Trichlorfon - 2, 2,2-trichloro-1-hydroksyetylofosfonian dimetylu

[52-68-6]

0,52-
487Trichlorobenzen - mieszanina izomerów (1,2,3-, -1,2,4- i 1,3,5-) [87-61-6; 120-82-1; 108-70-3]1530-
4881,1,1-Trichloroetan

[71-55-6]

300600-
4891,1,2-Trichloroetan

[79-00-5]

40--
490Trichloroeten

[79-01-6]

50100-
491Trichlorofluorometan

[75-69-4]

--5600
492Trichloronaftalen - mieszanina izomerów

[1321-65-9]

5--
493Trichloronitrometan

[76-06-2]

0,51,5-
4941,2,3-Trichloropropan

[96-18-4]

7--
4952,4,6-Trichloro-1,3,5-triazyna - pary i frakcja wdychalna3)

[108-77-0]

0,050,1-
496Trietyloamina

[121-44-8]

39-
497Trimetoksyfosfan

[121-45-9]

510-
498Trimetyloamina

[75-50-3]

1224-
499Trimetylobenzen - mieszanina izomerów (1,2,3-, 1,2,4- i 1,3,5-)

[526-73-8; 95-63-6; 108-67-8; 25551-13-7]

100170-
5002,5,5-Trimetylocykloheks-2-en-1-on

[78-59-1]

510-
5012,4,6-Trinitrotoluen

[118-96-7]

13-
5021,3,5-Trinitro-1,3,5-triazinan

[121-82-4]

13-
5031,3,5-Trioksan

[110-88-3]

1575-
504Tritlenek diboru - frakcja wdychalna3)

[1303-86-2]

10--
505Tritlenek glinu [1344-28-1]- w przeliczeniu na Al:
a) frakcja wdychalna3)2,5--
b) frakcja respirabilna8)1,2--
506Tritlenek siarki

[7446-11-9]

13-
507Tytan [7440-32-6] i jego związki - w przeliczeniu na Ti1030-
508Uran [7440-61-1] i jego związki - w przeliczeniu na U:
a) związki nierozpuszczalne0,0750,6-
b) związki rozpuszczalne0,0150,12-
509Uwodornione terfenyle

[61788-32-7]

12,5--
510Węglan wapnia - frakcja wdychalna3)

[471-34-1]

10--
511Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) - jako suma iloczynów stężeń i współczynników rakotwórczości 9 rakotwórczych WWA15)

[-]

0,002--
5124-Winylocykloheksen

[100-40-3]

10--
513Winylotoluen - mieszanina izomerów

[25013-15-4]

100300-
514Wodorek litu

[7580-67-8]

0,025--
515Wodorotlenek glinu [21645-51-2]- w przeliczeniu na Al:
a) frakcja wdychalna3)2,5--
b) frakcja respirabilna8)1,2--
516Wodorotlenek potasu

[1310-58-3]

0,51-
517Wodorotlenek sodu

[1310-73-2]

0,51-
518Wodorotlenek wapnia [1305-62-0]
a) frakcja wdychalna3)26
b) frakcja respirabilna8)14
519Wolfram - frakcja wdychalna3)

[7440-33-7]

5--
520Wolframu związki nierozpuszczalne - w przeliczeniu na W5--
521Wolframu związki rozpuszczalne - w przeliczeniu na W1--
522Zieleń kwasowa V (1-[4-(dietyloamino)

fenylo][4-(dietyloimino)cykloheksa-2,5-dien-1-ylideno]metylo-6-sulfonianonaftaleno-3-sulfonian sodu)

[12768-78-4]

10--
523Związki tributylocyny(IV)

[-]

0,02--
524Żelazowanad - frakcja wdychalna3)

[12604-58-9]

13-

1) CAS (Chemical Abstracts Service Registry Number) jest oznaczeniem numerycznym substancji pozwalającym jednoznacznie zidentyfikować substancję chemiczną.

2) mg/m3 - jednostka miligramy na metr sześcienny powietrza odnosząca się do pomiaru wykonywanego w temperaturze 20°C i przy ciśnieniu 101,3 KPa (760 mm słupa rtęci).

3) Frakcja wdychalna - frakcja aerozolu wnikająca przez nos i usta, która po zdeponowaniu w drogach oddechowych stwarza zagrożenie dla zdrowia.

4) Czysta substancja ma nazwę zwyczajową HHDN, a produkt zawierający 85% HHDN nosi nazwę aldryna.

5) Obowiązuje równoległe oznaczanie stężeń benzenu w powietrzu.

6) NDS dotyczy również mieszaniny izomerów: 1,2- i 1,4-dichlorobenzenu.

7) Czysta substancja ma nazwę zwyczajową HEOD, a produkt zawierający 85% HEOD nosi nazwę dieldryna.

8) Frakcja respirabilna - frakcja aerozolu wnikająca do dróg oddechowych, która stwarza zagrożenie dla zdrowia po zdeponowaniu w obszarze wymiany gazowej.

9) NDS dotyczy mieszaniny izomerów, w przypadku występowania w środowisku pracy jednego z nich, należy stosować tę samą wartość NDS (podany numer CAS dotyczy mieszaniny).

10) Frakcja torakalna - frakcja aerozolu wnikająca do dróg oddechowych w obrębie klatki piersiowej, która stwarza zagrożenie dla zdrowia po zdeponowaniu w obszarze tchawiczo-oskrzelowym i obszarze wymiany gazowej.

11) NDS dotyczy również mieszaniny izomerów: 3- i 4-nitrotoluenu.

12) Oleje mineralne wysokorafinowane to oleje z nieistotną zawartością WWA, które nie są sklasyfikowane jako rakotwórcze w UE.

13) NDS dotyczy również 3-metylobutan-1-olu (alkoholu izoamylowego) [123-51-3] oraz pozostałych izomerycznych alkoholi.

14) W przypadku obecności w miejscu pracy także diazotanu glikolu etylenowego (nitroglikolu, EGDN), związku o takim samym mechanizmie działania jak nitrogliceryna, konieczne jest uwzględnienie sumy ilorazu średnich stężeń ważonych obu związków do ich wartości NDS, która nie może przekroczyć wartości równej 1.

15) Wartości współczynników rakotwórczości (k) wynoszą: dla dibenzo[a,h]antracenu - 5, benzo[a]pirenu - 1, benzo[a]antracenu - 0,1, benzo[b]fluoroantenu - 0,1, benzo[k]fluoroantenu - 0,1, indeno[1,2,3-c,d]pirenu - 0,1, antracenu - 0,01, benzo[g,h,i]perylenu - 0,01 i chryzenu - 0,01.

UWAGI:

- Jeżeli NDS dotyczy mieszaniny izomerów, to w przypadku występowania w środowisku pracy jednego z nich, należy stosować tę samą wartość NDS (podany numer CAS dotyczy mieszaniny).

- Definicja frakcji wdychalnej odpowiada definicji pyłu całkowitego.

- Definicja frakcji respirabilnej odpowiada definicji pyłu respirabilnego.

B. Pyły

Lp.Nazwa i nr CAS czynnika szkodliwego dla zdrowiaNajwyższe dopuszczalne stężenie
mg/m3włókien w cm3
1234
1Pyły zawierające wolną (krystaliczną) krzemionkę powyżej 50%
[14808-60-7], [14464-46-1], [15468-32-3]
a) frakcja wdychalna11)2 -
b) frakcja respirabilna2)0,3-
2Pyły zawierające wolną (krystaliczną) krzemionkę od 2% do 50%
[14808-60-7], [14464-46-1], [15468-32-3]
a) frakcja wdychalna1)4-
b) frakcja respirabilna2)1-
3Pyły zawierające azbest (jeden lub więcej rodzajów azbestu wymienionych poniżej):
- aktynolit [77536-66-4]
- antofilit [77536-67-5]
- chryzotyl [12001-29-5]
- grueneryt (amozyt) [12172-73-5]
- krokidolit [12001-28-4]
- tremolit [77536-68-6]
a) frakcja wdychalna1)0,5-
b) włókna respirabilne3)-0,1
4Pyły grafitu

[7782-42-5], [7440-44-0]

a) pyły grafitu naturalnego:
- frakcja wdychalna1)4-
- frakcja respirabilna2)1-
b) pyły grafitu syntetycznego:
- frakcja wdychalna1)6-
5Inne nietrujące pyły przemysłowe - w tym zawierające wolną (krystaliczną) krzemionkę poniżej 2%10-
[-]
- frakcja wdychalna1)
6Pyły organiczne pochodzenia zwierzęcego i roślinnego:
[-]
a) zawierające 10% lub więcej wolnej krzemionki:
- frakcja wdychalna1)2-
- frakcja respirabilna2)1-
b) zawierające poniżej 10% wolnej krzemionki:
- frakcja wdychalna1)4-
- frakcja respirabilna2)2-
7Pyły talku i talku zawierającego włókna mineralne (w tym azbest):
[14807-96-6]
a) talk niezawierający włókien mineralnych (w tym azbestu)
- frakcja wdychalna1)4-
- frakcja respirabilna2)1-
b) talk zawierający włókna mineralne (w tym azbest):
- frakcja wdychalna1)1-
- włókna respirabilne3)-0,5
8Pyły sztucznych włókien mineralnych:
[-]
a) pyły sztucznych włókien mineralnych, z wyjątkiem włókien ceramicznych
- frakcja wdychalna1)2,0-
- włókna respirabilne3)-1,0
b) pyły włókien ceramicznych
- frakcja wdychalna1)1,0-
- włókna respirabilne3)-0,5
c) pyły włókien ceramicznych w mieszaninie z innymi sztucznymi włóknami mineralnymi
- frakcja wdychalna1)1,0-
- włókna respirabilne3)-0,5
9Pyły cementów portlandzkiego i hutniczego:
[65997-15-1]
- frakcja wdychalna1)6-
- frakcja respirabilna2)2-
10Pyły apatytów i fosforytów zawierające wolną krystaliczną krzemionkę poniżej 2%
[-]-
- frakcja wdychalna1)6-
- frakcja respirabilna2)2
Pyły apatytów i fosforytów zawierające wolną krystaliczną krzemionkę powyżej 2%
- frakcja wdychalna1)4-
- frakcja respirabilna2)1-
11Pyły sadzy technicznej4)4-
[1333-86-4]
- frakcja wdychalna1)
12Pyły węgla kamiennego i brunatnego:
[-]
a) zawierające wolną krystaliczną krzemionkę powyżej 50%
- frakcja wdychalna1)1-
- frakcja respirabilna2)0,3-
b) zawierające wolną krystaliczną krzemionkę powyżej 10% do 50%
- frakcja wdychalna1)2-
frakcja respirabilna2)1-
c) zawierające wolną krystaliczną krzemionkę od 2% do 10%
- frakcja wdychalna1)4-
- frakcja respirabilna2)2-
d) zawierające wolną krystaliczną krzemionkę poniżej 2%
- frakcja wdychalna1)10-
13Pyły drewna:
[-]
a) pyły drewna, z wyjątkiem pyłów drewna twardego5)
- frakcja wdychalna1)4-
b) pyły drewna twardego, takiego jak buk i dąb
- frakcja wdychalna1)2-
c) pyły drewna mieszane zawierające pył drewna twardego5)
- frakcja wdychalna1)2-
14Pyły krzemionek bezpostaciowych i syntetycznych
a) ziemia okrzemkowa (diatomit) niekalcynowana [61790-53-2]
- frakcja wdychalna1)10-
- frakcja respirabilna2)2-
b) ziemia okrzemkowa (diatomit) kalcynowana6)
[68855-54-9]
- frakcja wdychalna1)2-
- frakcja respirabilna2)'1-
c) krzemionka bezpostaciowa syntetyczna (strącona i żel)
[112926-00-8]
- frakcja wdychalna1)10-
- frakcja respirabilna2)2-
d) krzemionka stopiona (szkło kwarcowe)
[60676-86-0]
- frakcja wdychalna1)2-
- frakcja respirabilna2)1-
15Pyły węglika krzemu niewłóknistego o zawartości wolnej krystalicznej krzemionki poniżej 2%10-
[409-20-2]
- frakcja wdychalna1)
16Pyły gipsu zawierające wolną krystaliczną krzemionkę poniżej 2% i niezawierające azbestu10-
[7778-18-9]
- frakcja wdychalna1)
17Pyły dolomitu zawierające wolną krystaliczną krzemionkę poniżej 2% i niezawierające azbestu10-
[-]
- frakcja wdychalna1)
18Pyły kaolinu zawierające wolną krystaliczną krzemionkę poniżej 2% i niezawierające azbestu 10-
[1332-58-7]
- frakcja wdychalna1)
19Pyły ditlenku tytanu zawierające wolną krystaliczną krzemionkę poniżej 2% i niezawierające azbestu10-
[13463-67-7]
- frakcja wdychalna1)

1) Frakcja wdychalna - frakcja aerozolu wnikająca przez nos i usta, która po zdeponowaniu w drogach oddechowych stwarza zagrożenie dla zdrowia.

2) Frakcja respirabilna - frakcja aerozolu wnikająca do dróg oddechowych, która stwarza zagrożenie dla zdrowia po zdeponowaniu w obszarze wymiany gazowej.

3) Włókna respirabilne - włókna o długości powyżej 5 μm o maksymalnej średnicy poniżej 3 μm i o stosunku długości do średnicy > 3.

4) Dotyczy sadzy technicznej niezawierającej więcej benzo[a]pirenu niż 35 mg w 1 kg sadzy.

5) Drewna twarde takie jak: buk, dąb, osika, jesion, grab, brzoza, klon, czereśnia, wiśnia, grusza, jabłoń, kasztan, orzech włoski i biały, teak, palisander, cis, mahoń, heban.

6) Poddana obróbce termicznej powyżej 800°C.

UWAGI:

- Definicja frakcji wdychalnej odpowiada definicji pyłu całkowitego.

- Definicja frakcji respirabilnej odpowiada definicji pyłu respirabilnego.

ZAŁĄCZNIK Nr  2

WYKAZ WARTOŚCI NAJWYŻSZYCH DOPUSZCZALNYCH NATĘŻEŃ FIZYCZNYCH CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA W ŚRODOWISKU PRACY

A. Hałas i hałas ultradźwiękowy

1. Hałas

1.1. Hałas w środowisku pracy jest charakteryzowany przez:

a) poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy i odpowiadającą mu ekspozycję dzienną lub poziom ekspozycji na hałas odniesiony do przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy i odpowiadającą mu ekspozycję tygodniową (wyjątkowo w przypadku hałasu oddziałującego na organizm człowieka w sposób nierównomierny w poszczególnych dniach w tygodniu),

b) maksymalny poziom dźwięku A,

c) szczytowy poziom dźwięku C.

1.2. Dopuszczalne ze względu na ochronę słuchu wartości hałasu obowiązują jednocześnie i nie mogą przekraczać wartości podanych w pkt 1.3-1.5.

1.3. Poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy nie może przekraczać 85 dB, a odpowiadająca mu ekspozycja dzienna nie może przekraczać wartości 3,64 x 103 Pa2 x s lub poziom ekspozycji na hałas odniesiony do przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, nie może przekraczać wartości 85 dB, a odpowiadająca mu ekspozycja tygodniowa nie może przekraczać wartości 18,2 x 103 Pa2 x s.

1.4. Maksymalny poziom dźwięku A nie może przekraczać wartości 115 dB.

1.5. Szczytowy poziom dźwięku C nie może przekraczać wartości 135 dB.

1.6. Wartości podane w pkt 1.3-1.5 stosuje się, jeżeli inne szczegółowe przepisy nie określają wartości niższych.

1.7. Definicje pojęć i metody pomiaru hałasu określają Polskie Normy.

2. Hałas ultradźwiękowy

2.1. Hałas ultradźwiękowy na stanowiskach pracy jest charakteryzowany przez:

a) równoważne poziomy ciśnienia akustycznego w pasmach tercjowych o częstotliwościach środkowych od 10 do 40 kHz odniesione do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy lub równoważne poziomy ciśnienia akustycznego w pasmach tercjowych o częstotliwościach środkowych od 10 do 40 kHz odniesione do przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (wyjątkowo w przypadku oddziaływania hałasu ultradźwiękowego na organizm człowieka w sposób nierównomierny w poszczególnych dniach w tygodniu),

b) maksymalne poziomy ciśnienia akustycznego w pasmach tercjowych o częstotliwościach środkowych od 10 do 40 kHz.

2.2. Równoważne poziomy ciśnienia akustycznego na stanowiskach pracy, odniesione do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy lub przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy oraz maksymalny poziom ciśnienia akustycznego nie mogą przekraczać wartości podanych w tabeli 1.

Tabela 1

Częstotliwość środkowa pasm tercjowych kHzRównoważny poziom ciśnienia akustycznego odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy lub przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy dBMaksymalny poziom ciśnienia akustycznego dB
10; 12,5; 1680100
2090110
25105125
31,5; 40110130

2.3. Wartości podane w tabeli 1 obowiązują jednocześnie.

2.4. Wartości podane w tabeli 1 stosuje się, jeżeli inne szczegółowe przepisy nie określają wartości niższych.

2.5. Definicje pojęć i metody pomiaru hałasu ultradźwiękowego określają Polskie Normy.

B. Drgania działające na organizm człowieka przez kończyny górne i drgania o ogólnym działaniu na organizm człowieka

1. Drgania działające na organizm człowieka przez kończyny górne

1.1. Drgania na stanowisku pracy działające na organizm człowieka przez kończyny górne są charakteryzowane przez:

a) ekspozycję dzienną, wyrażoną w postaci równoważnej energetycznie dla 8 godzin działania sumy wektorowej skutecznych, skorygowanych częstotliwościowo przyspieszeń drgań, wyznaczonych dla trzech składowych kierunkowych (ahwx, ahwy, ahwz),

b) ekspozycję trwającą 30 minut i krócej, wyrażoną w postaci sumy wektorowej skutecznych, ważonych częstotliwościowo przyspieszeń drgań wyznaczonych dla trzech składowych kierunkowych (ahwx, ahwy, ahwz),

1.2. Wartość ekspozycji dziennej nie może przekraczać 2,8 m/s2.

1.3. Wartość ekspozycji trwającej 30 minut i krócej nie może przekraczać 11,2 m/s2.

1.4. Wartości podane w pkt 1.2 i 1.3 stosuje się, jeżeli inne szczegółowe przepisy nie określają wartości niższych.

1.5. Definicje pojęć i metody pomiaru drgań działających na organizm człowieka przez kończyny górne określają Polskie Normy.

2. Drgania o ogólnym działaniu na organizm człowieka

2.1. Drgania na stanowisku pracy o ogólnym działaniu na organizm człowieka są charakteryzowane przez:

a) ekspozycję dzienną, wyrażoną w postaci równoważnego energetycznie dla 8 godzin działania skutecznego, skorygowanego częstotliwościowo przyspieszenia drgań, dominującego wśród przyspieszeń drgań, wyznaczonych dla trzech składowych kierunkowych z uwzględnieniem właściwych współczynników (1,4awx, 1,4awy, awz),

b) ekspozycję trwającą 30 minut i krócej, wyrażoną w postaci skutecznego, ważonego częstotliwościowo przyspieszenia drgań, dominującego wśród przyspieszeń drgań, wyznaczonych dla trzech składowych kierunkowych z uwzględnieniem właściwych współczynników (1,4awx, 1,4awy, awz).

2.2. Wartość ekspozycji dziennej nie może przekraczać 0,8 m/s2.

2.3. Wartość ekspozycji trwającej 30 minut i krócej nie może przekraczać 3,2 m/s2.

2.4. Wartości podane w pkt 2.2 i 2.3 stosuje się, jeżeli inne szczegółowe przepisy nie określają wartości niższych.

2.5. Definicje pojęć i metody pomiaru drgań o ogólnym działaniu na organizm człowieka określają Polskie Normy.

C. Mikroklimat

1. Mikroklimat gorący

1.1. Kryterium klasyfikacji środowiska termicznego do obszaru mikroklimatu gorącego jest wartość wskaźnika PMV (przewidywana ocena średnia) w zakresie powyżej +2,0.

1.2. Obciążenie termiczne w mikroklimacie gorącym określa się za pomocą wskaźnika WBGT wyrażonego w stopniach Celsjusza (°C).

1.3. Wartości WBGT nie mogą przekraczać w ciągu 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy wartości dopuszczalnych podanych w tabeli 2.

Tabela 2

Klasa tempa metabolizmuTempo metabolizmuWartości dopuszczalne WBGT
Odniesienie do jednostki powierzchni skóry,

W/m2

Całkowite (przy średniej powierzchni skóry 1,8m2),

W

Osoba zaaklimatyzowana w środowisku gorącym

°C

Osoba niezaaklimatyzowana w środowisku gorącym

°C

0

(spoczynek)

M ≤ 65M ≤ 1173332
1

(praca lekka)

65 <M ≤ 130117 < M ≤ 2343029
2

(praca średnio ciężka)

130 < M ≤ 200234 < M ≤ 3602826
3

(praca ciężka)

200 < M ≤ 260360<M≤468nieodczuwalny ruch powietrza

25

odczuwalny ruch powietrza

26

nieodczuwalny ruch powietrza

22

odczuwalny ruch powietrza

23

4

(praca bardzo ciężka)

M> 260M>46823251820

1.4. Definicje pojęć i metody pomiaru mikroklimatu gorącego określają Polskie Normy.

2. Mikroklimat zimny

2.1. Mikroklimat zimny odnosi się do warunków środowiska termicznego, dla których wartość wskaźnika PMV (przewidywana ocena średnia) wynosi -2,0 lub mniej.

2.2. Dopuszczalne wychłodzenie ogólne organizmu określa wartość wskaźnika IREQmin (m2·K·W-1), która zależy od warunków środowiska termicznego, metabolizmu (wydatku energetycznego) oraz parametrów odzieży (izolacyjności i przepuszczalności powietrza).

2.3. Dopuszczalne wychłodzenie miejscowe organizmu określa wskaźnik twc (°C). Wartości dopuszczalne czasu narażenia w zależności od wskaźnika twc określono w tabeli 3.

Tabela 3.Wartości dopuszczalne wskaźnika twc w zależności od czasu narażenia

wzór

2.4. Definicje pojęć oraz metody pomiaru i oceny mikroklimatu zimnego określają Polskie Normy.

D. Promieniowanie optyczne

1. Promieniowanie nielaserowe

1.1. Maksymalna dopuszczalna ekspozycja (MDE) - poziom promieniowania, na który w normalnych warunkach pracy mogą być eksponowane osoby bez doznawania szkodliwych skutków dla zdrowia; wartości MDE wyrażane są wielkościami wymienionymi w pkt 1.4.

1.2. Wartości MDE zależą od:

a) długości fali promieniowania,

b) czasu trwania ekspozycji,

c) rodzaju narażonego narządu (oko lub skóra),

d) kąta widzenia źródła promieniowania (w przypadku MDE dla oka i promieniowania z zakresu 300-1400 nm).

1.3. Wartości MDE na nielaserowe promieniowanie optyczne określa tabela 4.

1.4. Wielkości przyjęte do określania wartości MDE:

Hs - skuteczne napromienienie (dla oka i skóry w zakresie długości fali 180-400 nm);

HUVA - napromienienie (dla oka w zakresie długości fali 315-400 nm);

LB - skuteczna luminancja energetyczna (dla oka w zakresie długości fali 300-700 nm);

EB - skuteczne natężenie napromienienia (dla oka w zakresie długości fali 300-700 nm);

LR - skuteczna luminancja energetyczna (dla oka w zakresie długości fali 380-1400 nm);

EIR - natężenie napromienienia (dla oka w zakresie długości fali 780-3000 nm);

Hskóra - napromienienie (dla skóry w zakresie długości fali 380-3000 nm).

Definicje wyżej wymienionych pojęć oraz wzory przeliczeniowe wielkości występujących w tabeli 4 określają przepisy rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z ekspozycją na promieniowanie optyczne.

1.5. Określenie czasu trwania ekspozycji:

a) w przypadku zagrożenia fotochemicznego (lp. 1-6 w tabeli 4) należy określić całkowity czas ekspozycji w ciągu zmiany roboczej, bez względu na długość jej trwania,

b) w przypadku zagrożenia termicznego (lp. 7-15 w tabeli 4) należy określić czas jednorazowej ekspozycji.

Definicje pojęć i metody wyznaczania czasu trwania ekspozycji na promieniowanie nielaserowe określają przepisy rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z ekspozycją na promieniowanie optyczne.

Tabela 4. Wartości maksymalnych dopuszczalnych ekspozycji (MDE) na nielaserowe promieniowanie optyczne

Lp.Długość fali

λ[nm]

Wartości MDECzas ekspozycji do wyznaczania wartości MDE

t[s]

Kąt widzenia α[mrad]

albo

współcz. Cα [bezwymiarowy]

NarządRozpatrywane zagrożenie
1180÷400

(UVA, UVB i UVC)

Hs = 30 [J m-2]całkowity czas ekspozycji-Oko (rogówka, spojówka, soczewka)

Skóra

Oddziaływanie fotochemiczne
2315 ÷ 400 (UVA)HUVA= 104[Jm-2]-Oko (soczewka)
3300÷700 (Światło niebieskie)1)dla

t ≤ 10 000

t- całkowity czas ekspozycji

α ≥ 11Oko (siatkówka)
4LB = 100 [W m-2 sr-1]dla

t > 10 000

t - całkowity czas ekspozycji

5dla

t ≤ 10 000

t - całkowity czas ekspozycji

α < 112)
6EB = 0,01 [W m-2]dla t > 10 000

t - całkowity czas ekspozycji

7380÷1 400

(VIS i IRA)

dla

t > 10

t-jednorazowy czas ekspozycji

Cα = 1,7 dla

α ≤ 1,7

Cα = α dla

1,7 ≤ α ≤ 100

Cα = 100 dla

α > 100

Oko (siatkówka)Oddziaływanie termiczne
8dla

10-6 ≤ t ≤ 10

t-jednorazowy czas ekspozycji

9dla

t < 10-6

t-jednorazowy czas ekspozycji

10780÷1 400

(IRA)

dla

t > 10 s

t-jednorazowy czas ekspozycji

Cα = 11 dla

α ≤ 11

Cα = α dla

11 ≤ α ≤ 100

Cα = 100 dla

α > 100

(pomiarowe pole widzenia: 11 mrad)3)

11dla

10-6 ≤ t ≤ 10

t-jednorazowy czas ekspozycji

12dla

t < 10-6

t-jednorazowy czas ekspozycji

13780÷3 000

(IRA i IRB)

EIR = 18 000 t-0,75[W m-2]dla t ≤ 1 000

t-jednorazowy czas ekspozycji

-Oko (rogówka, soczewka)
14EIR = 100 [W m-2]dla t > 1 000

t-jednorazowy czas ekspozycji

15380÷3 000

(VIS, IRA i IRB)

Hskóra = 20 000 t0,25 [J m-2]dla t < 10

t-jednorazowy czas ekspozycji

-Skóra

1) Zakres od 300 do 700 nm obejmuje część promieniowania UVB, całe promieniowanie UVA i większość promieniowania widzialnego, jednakże związane z nim zagrożenie określa się powszechnie mianem zagrożenia "światłem niebieskim". Światło niebieskie w wąskim znaczeniu obejmuje jedynie zakres w przybliżeniu od 400 do 490 nm.

2) W odniesieniu do stałej obserwacji bardzo małych źródeł, których kąt widzenia < 11 mrad, można przekształcić skuteczną luminację energetyczną LB na skuteczne natężenie napromienienia EB. Zwykle dotyczy to jedynie sytuacji stosowania narzędzi okulistycznych lub unieruchomienia oka podczas znieczulenia. Maksymalny "czas patrzenia" oblicza się za pomocą wzoru: tmax = 100 / EB, gdzie EB wyrażone jest w W m-2. Ze względu na ruch oczu podczas wykonywania zwykłych zadań wzrokowych, wartość ta nie przekracza 100 s.

3) Pomiarowe pole widzenia - kąt przestrzenny widziany przez detektor (kąt odbioru), taki jak radiometr/spektroradiometr, z którego detektor odbiera promieniowanie, wyrażany w steradianach [sr], którego nie należy mylić z kątem widzenia α (rozmiarem kątowym źródła obserwowalnego). Do opisu kąta przestrzennego pola widzenia o symetrii kołowej stosuje się nieraz kąt płaski [mrad].

2. Promieniowanie laserowe

2.1. Maksymalna dopuszczalna ekspozycja (MDE) - poziom promieniowania laserowego, na który w normalnych warunkach pracy urządzenia laserowego mogą być eksponowane osoby bez doznawania szkodliwych skutków; wartości MDE wyrażane są jako natężenie napromienienia (E) albo napromienienie (H).

2.2. Wartości MDE zależą od:

a) długości fali promieniowania laserowego,

b) czasu trwania ekspozycji lub impulsu,

c) rodzaju narażonego narządu (oko, skóra),

d) kąta widzenia źródła promieniowania (w przypadku MDE dla oka i promieniowania z zakresu 400-1400 nm).

2.3. Wartości MDE dla:

a) oka i skóry na promieniowanie laserowe z zakresu 180 ÷ 400 nm określa tabela 5,

b) oka na promieniowanie laserowe z zakresu 400 ÷ 1400 nm dla czasów trwania ekspozycji < 10 s określa tabela 6,

c) oka na promieniowanie laserowe z zakresu 400 ÷ 1400 nm dla czasów trwania ekspozycji ≥ 10 s określa tabela 7,

d) skóry na promieniowanie laserowe z zakresu 400 ÷ 1400 nm określa tabela 8,

e) oka i skóry na promieniowanie laserowe z zakresu 1400 ÷ 106 nm określa tabela 9.

2.4. Jeżeli dla danej długości fali promieniowania laserowego istnieje więcej niż jedna wartość MDE, stosuje się wartość bardziej restrykcyjną.

2.5. Określenie czasu trwania ekspozycji. W zależności od analizowanego zagrożenia i trybu pracy lasera jest to: czas trwania impulsu, czas jednorazowej ekspozycji (dla zagrożenia termicznego) lub całkowity czas ekspozycji w ciągu zmiany roboczej (dla zagrożenia fotochemicznego).

2.6. Mierzone wartości napromienienia lub natężenia napromienienia powinny być uśredniane w kołowej aperturze ograniczającej zgodnie z aperturami ograniczającymi określonymi w tabeli 10. Definicje pojęć i metody pomiaru określają odpowiednie Polskie Normy.

2.7. Wartości stosowanych współczynników korekcyjnych i innych parametrów obliczeniowych określa tabela 11.

2.8. W przypadku źródeł laserowych emitujących promieniowanie impulsowe powtarzalne niezależnie od długości fali, należy określić wartości MDE oka i skóry dla każdego z poniższych warunków:

a) zagrożenie pojedynczym impulsem: należy określić MDE na pojedynczy impuls promieniowania (MDEpoj). Ekspozycja na dowolny pojedynczy impuls w ciągu impulsów nie może przekraczać MDEpoj o tym czasie trwania impulsu,

b) zagrożenie ciągiem impulsów w czasie trwania ekspozycji: należy określić MDE na ciąg impulsów w czasie trwania ekspozycji. Ekspozycja na dowolną grupę (lub podgrupę impulsów w ciągu impulsów) dostarczonych w czasie trwania ekspozycji nie może przekraczać MDE dla tego czasu trwania ekspozycji,

c) zagrożenie termiczne ciągiem impulsów, których oddziaływanie ma charakter addytywny:

- należy określić wartość skumulowanego termicznego współczynnika korekcyjnego Cp = N-0,25, gdzie N oznacza liczbę impulsów w czasie trwania ekspozycji, a następnie przemnożyć przez wyznaczoną wartość MDE dla pojedynczego impulsu MDEpoj i do analizy przyjąć wartość wynikową nowego MDET

MDET = Cp × MDEpoj ,

- dla danej długości fali rozpatrywanego promieniowania laserowego, gdy czas trwania pojedynczego impulsu jest krótszy od czasu Tmin określonego w tabeli 12, należy do obliczeń MDE przyjąć czas trwania impulsu równy Tmin, natomiast gdy czas trwania pojedynczego impulsu jest dłuższy od Tmin, należy do obliczeń przyjąć rzeczywisty czas trwania impulsu.

Tabela 5. Wartości maksymalnych dopuszczalnych ekspozycji (natężenia napromienienia E lub napromienienia H) oka oraz skóry na promieniowanie laserowe z zakresu 180÷400 nm

Długość fali [nm]Czas trwania ekspozycji t [s]
10-13÷ 10-9< 2,6 × 10-9< 1,3 × 10-8< 1,0 × 10-7< 6,7 × 10-7< 4,0 × 10-6< 2,6 × 10-5<1,6 × 10-4<1,0 × 10-3< 6,7 × 10-3< 4,0 × 10-2< 2,6 × 10-1< 1,6 × 100≤ 1010 ÷ 3 × 104
UVC180 ÷ 280E= 3×1010 [Wm-2]H = 30 [J m-2]
UVB280 ÷ 302
303H = 40 [J m-2]
304H = 60 [J m-2]
305H = 100 [J m-2]
306H = 160 [J m-2]
307H = 250 [J m-2]
308H = 5,6 × 103 t0,25 [J m-2]*)H = 400 [J m-2]
309H = 630 [J m-2]
310H = 103 [J m-2]
311H = 1,6-103[J m-2]
312H = 2,5×103[J m-2]
313H = 4,0×103 [J m-2]
314H = 6,3×103[J m-2]
UVA315 ÷ 400H = 5,6 × 103 t0,25 [J m-2]H = 104 [J m-2]

*) Wartości napromienienia określone dla pojedynczych impulsów laserowych. W przypadku ciągu impulsów, z których każdy charakteryzuje się czasem trwania impulsu mniejszym od Tmin (wymienione w tabeli 12), przy wyznaczaniu MDE należy dodać wartości czasów trwania impulsów, a będącą wynikiem wartość czasu należy podstawić w miejsce t we wzorze: H = 5,6 × 103 t0,25.

Tabela 6. Wartości maksymalnych dopuszczalnych ekspozycji (napromienienia H) oka na promieniowanie laserowe - czas trwania ekspozycji < 10 s

Długość fali [nm]Czas trwania ekspozycji t [s]
10-13 ÷ 10-1110-11 ÷ 10-910-9 ÷ 1.8 × 10-51.8 × 10-5÷ 10-55 × 10-5 ÷ 101
Widzialne i IRA400 ÷ 1 050H = 1,5 × 10-4 CA CE [J m-2]H = 2,7 × 104 t0,75 CA CE [J m-2]H = 5 × 10-3 CA CE [J m-2]H = 18 × t0,75 CA CE [J m-2]
1 050 ÷ 1 400H = 1,5 × 10-3 CC CE [J m-2]H = 2,7 × 105 t0,75 CC CE [J m-2]H = 5 × 10-2 CC CE [J m-2]H = 90 × t0,75 CC CE [J m-2]
Wartości współczynników korekcyjnych CA, CC, CE podano w tabeli 11.

Tabela 7. Wartości maksymalnych dopuszczalnych ekspozycji (natężenia napromienienia E lub napromienienia H) oka na promieniowanie laserowe - czas trwania ekspozycji ≥ 10 s

Długość fali [nm]Czas trwania ekspozycji t [s]
101 ÷ 102102 ÷ 104104 ÷ 3 × 104
Widzialne

400 ÷ 7001)

400 ÷ 600 Fotochemiczne uszkodzenie siatkówki3)H = 100 CB [J m-2]

(γ = 11 mrad)3)

E = 1 CB [W m-2];

(γ = 1,1 t0,5 mrad)3)

E = 1 CB [W m-2]

(γ = 110 mrad)3)

400 ÷ 700 Termiczne uszkodzenie siatkówkijeżeli α < 1,5 mrad, to E = 10 [W m-2]

jeżeli α > 1,5 mrad i t ≤ T2, to H = 18CE t0,75 [J m-2]

jeżeli α > 1,5 mrad i t > T2, to E = 18CE T2-0,25 [W m-2]

IRA2)700 ÷ 1 400jeżeli α < 1,5 mrad, to E = 10 CA CC [W m-2]

jeżeli α > 1,5 mrad i t ≤ T2, to H = 18 CA CC CE t0,75 [J m-2]

jeżeli α > 1,5 mrad i t > T2, to E = 18 CA CC CE T2-0,75 [W m-2] (maksymalnie 1 000 W m-2)

Wartości współczynników korekcyjnych CA, CB, CC, CE, parametru T2, kąta widzenia źródła promieniowania α oraz kąta odbioru γ podano w tabeli 11. Uwaga:

MDE dla zagrożenia fotochemicznego siatkówki oka może być wyrażone również poprzez zintegrowaną luminancją energetyczną G = 106 CB [J m-2 sr-1] dla t > 10 s do t = 10000 s oraz poprzez luminancję energetyczną L = 100 CB [W m-2 sr-1] dla t > 10 000 s.

1) Dla małych źródeł, których kąt widzenia wynosi co najwyżej 1,5 mrad, podwójne wartości MDE od 400 nm do 600 nm ograniczają się do termicznych wartości granicznych dla 10 s ≤ t < T1 oraz do fotochemicznych wartości granicznych dla dłuższych czasów.

2) Oficjalna granica między promieniowaniem widzialnym a podczerwonym wynosi 780 nm, jak określa CIE (Międzynarodowy Komitet Oświetleniowy). Kolumna zawierająca nazwy zakresów długości fali ma jedynie zapewnić użytkownikowi lepszy ogólny przegląd.

3) Dla pomiaru wartości ekspozycji, uwzględnienie γ określone jest w następujący sposób: jeżeli α (kąt widzenia źródła) > γ (stożkowy kąt ograniczający pomiarowe pole widzenia, wskazany w nawiasie w odpowiedniej kolumnie), to pomiarowe pole widzenia γm powinno przyjmować wartość γ. Przy użyciu większego pomiarowego pola widzenia zagrożenie byłoby przeszacowane. Jeżeli α < γ, to pomiarowe pole widzenia γm musi być wystarczająco duże, by całkowicie obejmować źródło, ale nie jest ograniczone w żaden inny sposób i może być większe niż γ.

Tabela 8. Wartości maksymalnych dopuszczalnych ekspozycji (natężenia napromienienia E lub napromienienia H) skóry na promieniowanie laserowe z zakresu 400-1400 nm

Długość fali [nm]Czas trwania ekspozycji t [s]
10-13 ÷ 10-910-9 ÷ 10-710-7 ÷ 10110 3 ×104
Widzialne i IRA400 ÷ 1 400E = 2 × 1011 CA [W m-2]H = 200 CA [J m-2]H = 1,1 × 104 CA t0,25 [J m-2]E = 2 × 103 CA [W m-2]
Wartości współczynników korekcyjnego CA podano w tabeli 11.

Tabela 9. Wartości maksymalnych dopuszczalnych ekspozycji (natężenia napromienienia E lub napromienienia H) oka i skóry na promieniowanie laserowe z zakresu 1400-106 nm

Długość fali [nm]Czas trwania ekspozycji t [s]
10-13 ÷ 10-910-9 ÷ 10-710-7 ÷ 10-310-3÷ 10110 3 ×104
IRB

i

IRC

1 400 ÷ 1 500E = 1012 [W m-2]H = 103[J m-2]H=5,6 × 103 × t0,25[J m-2]E = 1 000 [W m-2]
1 500 ÷ 1 800E = 1013 [W m-2]H = 104 [J m-2]
1 800 ÷ 2 600E = 1012 [W m-2]H = 103[J m-2]H=5,6 ×103 × t0,25 [J m-2]
2 600 ÷ 106E = 1011 [W m-2]H = 100 [J m-2]H = 5,6 × 103 × t0,25 [J m-2]

Tabela 10. Wartości średnicy apertury ograniczającej w poszczególnych zakresach widmowych dla zagrożenia oka oraz skóry

Długość faliŚrednica apertury ograniczającej przy pomiarze
OkoSkóra
180 ÷ 400 nm1 mm

1,5 × t0,375mm

3,5 mm

dla t ≤ 0,3 s

dla 0,3 s < t < 10 s

dla t ≥ 10s

3,5 mm
400 ÷ 1400 nm7 mm3,5 mm
1400 ÷ 105 nm1 mm

1,5 × t0,375mm

3,5 mm

dla t ≤ 0,3 s

dla 0,3 s < t < 10 s

dla t ≥ 10s

3,5 mm
105 ÷ 106 nm11 mm3,5 mm

Tabela 11. Wartości stosowanych współczynników korekcyjnych i innych parametrów obliczeniowych

ParametrObowiązujący zakres widmowy (nm)Wartość
CAλ < 700CA = 1,0
700 ÷ 1 050CA=100,002(λ-700)
1 050 ÷ 1 400CA = 5,0
CB400 ÷ 450CB = 1,0
450 ÷ 700CB =100,02(λ - 450)
CC700 ÷ 1 150CC =1,0
1 150 ÷ 1 200CC = 100,018(λ - 1 150)
1 200 ÷ 1 400CC = 8,0
T1λ < 450T1 = 10 s
450 ÷ 500T1 = 10 × [10 0,02(λ - 450)]s
λ > 500T1 = 100 s
ParametrObowiązujący zakres kątowy (mrad)Wartość
CEα < 1,5CE = 1,0
1,5 < α < 100CE = α / 1,5
α > 100CE = α2 / 150 mrad,
T2α < 1.5T2 = 10 s
1.5 < α < 100T2 =10 × [10 (α - 1,5) / 98,5]s
α > 100T2= 100 s
ParametrObowiązujący zakres czasu trwania ekspozycji (s)Wartość
γt ≤ 100γ = 11 [mrad]
100 < t < 104γ = 1,1 t0,5 [mrad]
t > 104γ = 110 [mrad]

gdzie:

CA - współczynnik korekcyjny ze względu na absorpcję promieniowania w melaninie (uwzględnia zmianę wartości widmowego współczynnika absorpcji promieniowania z zakresu 400 ÷ 1400 nm w melaninie) - zwiększa wartość MDE oka i skóry wraz ze wzrostem długości fali,

CB - współczynnik korekcyjny ze względu na zagrożenie fotochemiczne siatkówki oka światłem niebieskim - zwiększa wartość MDE oka na promieniowanie z zakresu 400 ÷ 700 nm. W praktyce współczynnik CB stosowany jest w zakresie 400 ÷ 600 nm,

CC - współczynnik korekcyjny ze względu na absorpcję promieniowania z zakresu długości fal 700 ÷ 1400 nm w rogówce - zwiększa wartość MDE oka na promieniowanie o długości fali powyżej 1150 nm,

CE - współczynnik korekcyjny dla źródeł rozciągłych emitujących promieniowanie z zakresu długości fal 400 ÷ 1400 nm - zwiększa wartość MDE oka dla kątów widzenia źródła promieniowania α > 1,5 mrad,

T1 - parametr określający wartości czasów trwania ekspozycji powyżej których MDE dla zagrożenia fotochemicznego oka jest bardziej restrykcyjne (mniejsze wartości MDE) od MDE dla zagrożenia termicznego oka, stosowany jest w zakresie długości fal 400 ÷ 600 nm. Dotyczy czasów trwania ekspozycji t ≥ 10 s i punktowych źródeł promieniowania laserowego,

T2 - parametr decydujący o wyborze MDE oka dla źródeł rozciągłych (stosowany dla zakresu długości fal 400 ÷ 1400 nm) w zależności od spełnienia warunku t > T2; w przypadku spełnienia warunku należy przy wyznaczaniu MDE korzystać z wartości czasu T2, natomiast w przypadku niespełnienia (t ≤ T2) należy korzystać z czasu trwania ekspozycji t,

γ - kąt płaski, zazwyczaj liczony w radianach, w obrębie którego detektor odbiera promieniowanie optyczne.

Tabela 12. Wartości czasu Tmin dla poszczególnych zakresów widmowych

Zakres widmowy (nm)Wartość Tmin
315 < λ ≤ 40010-9 s (= 1 ns)
400 < λ ≤ 1 05018 × 10-6 s (= 18 μs)
1 050 < λ ≤ 1 40050 × 10-6 s (= 50 μs)
1 400 < λ ≤ 1 50010-3 s (= 1 ms)
1 500 < λ ≤ 1 80010 s
1 800 < λ ≤ 2 60010-3 s (= 1 ms)
2 600 < λ ≤ 10610-7 s (= 100 ns)

Tmin - minimalny czas trwania impulsu przyjmowany do obliczeń.

E. Pola i promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu częstotliwości 0 Hz - 300 GHz

1. Pola i promieniowanie elektromagnetyczne na stanowiskach pracy charakteryzowane są jednocześnie przez następujące wielkości normatywne:

a) częstotliwości, f w Hz,

b) natężenie pola magnetycznego o ogólnym działaniu na organizm człowieka (w zakresie częstotliwości od 0 Hz do 3 GHz), H w A/m,

c) natężenie pola elektrycznego o ogólnym działaniu na organizm człowieka (w zakresie częstotliwości od 0 Hz do 300 GHz), E w V/m,

d) natężenie pola magnetycznego o działaniu miejscowym na kończyny pracownika - ręce do łokci i nogi do kolan (w zakresie częstotliwości od 0 Hz do 800 kHz), H w A/m,

e) doza rzeczywista pola magnetycznego strefy zagrożenia, o ogólnym działaniu na organizm człowieka, DH w (A/m)2h,

f) doza rzeczywista pola elektrycznego strefy zagrożenia, o ogólnym działaniu na organizm człowieka, DE w (V/m)2h,

g) wskaźnik ekspozycji dla dozy rzeczywistej pola elektrycznego i dozy rzeczywistej pola magnetycznego w strefie zagrożenia, W.

2.1. W otoczeniu źródeł pól elektromagnetycznych należy wyznaczyć i oznakować, zgodnie z Polską Normą, obszary występowania silnych pól elektromagnetycznych jako zasięg trzech stref ochronnych:

a) niebezpiecznej - rozumianej jako obszar, w którym przebywanie pracowników jest zabronione,

b) zagrożenia - rozumianej jako obszar, w którym dopuszczone jest przebywanie pracowników zatrudnionych przy źródłach przez czas ograniczony zgodnie z zasadami podanymi w pkt 4,

c) pośredniej - rozumianej jako obszar, w którym dopuszczone jest przebywanie pracowników zatrudnionych przy źródłach w ciągu całej zmiany roboczej.

2.2. Obszar poza zasięgiem stref ochronnych jest obszarem strefy bezpiecznej.

3.1. Wyróżnia się trzy graniczne wartości natężenia pola elektrycznego E0(f), E1(f), E2(f) i magnetycznego H0(f), H1(f), H2(f), o ogólnym działaniu na organizm człowieka, określone w poszczególnych zakresach częstotliwości (tabele 13 i 14):

a) E0(f) i H0(f) - natężenia pól o częstotliwości f, rozgraniczające strefę pośrednią od strefy bezpiecznej,

b) E1(f) i H1(f) - natężenia pól o częstotliwości f, rozgraniczające strefę zagrożenia od strefy pośredniej,

c) E2(f) i H2(f) - natężenia pól o częstotliwości f, rozgraniczające strefę niebezpieczną od strefy zagrożenia.

3.2. Pomiędzy wartościami granicznymi obowiązują następujące zależności:

E2(f) = 10 E1(f); E0(f) = E1(f)/3; H2(f) = 10 H1(f); H0(f) = H1(f)/3,

z wyjątkiem pól elektrycznych o częstotliwościach od 0 Hz do 300 Hz, dla których:

E2 = 2 E1(f), a E0(f) = E1(f)/2.

4. W strefie zagrożenia ekspozycja ma spełniać jednocześnie następujące warunki:

DE(f) < DdE(f), DH(f) < DdH(f) oraz W < 1,

gdzie:

a) DE(f) - doza rzeczywista pola elektrycznego o częstotliwości f, w przypadku ekspozycji quasi-stacjonarnej na pole elektryczne o częstotliwości f i natężeniu E(f), które występuje w czasie t, wyrażona wzorem: DE(f) = [E(f)]2t;

b) DH(f) - doza rzeczywista pola magnetycznego o częstotliwości f, w przypadku ekspozycji stacjonarnej na pole magnetyczne o częstotliwości f i natężeniu H(f), które występuje w czasie t, wyrażona wzorem: DH(f) = [H(f)]2t;

c) DdE(f) i DdH(f) - doza dopuszczalna pola elektrycznego i magnetycznego o częstotliwości f (tabele 13 i 14);

d) W - wskaźnik ekspozycji dla dozy rzeczywistej pola elektrycznego i dozy rzeczywistej pola magnetycznego (doza pola magnetycznego dotyczy tylko zakresu częstotliwości od 0 Hz do 3 GHz), w przypadku ekspozycji quasi-stacjonarnej, która występuje w czasie t na pole elektryczne o częstotliwości f i natężeniu E(f) oraz pole magnetyczne o częstotliwości f i natężeniu H(f), wyrażony wzorem:

W = [DE(f)/DdE(f)] + [DH(f)/DdH(f)].

5.1. Gdy ekspozycja o działaniu miejscowym dotyczy wyłącznie kończyn, dopuszcza się zwiększone ich narażenie na pola magnetyczne o natężeniach 5 razy większych od dopuszczalnych dla całego ciała, z równoczesnym dopuszczeniem dozy dla kończyn 25 razy większej od dozy dla całego ciała (dopuszczalne zwiększenie narażenia kończyn na pole magnetyczne dotyczy tylko pola magnetycznego z zakresu częstotliwości 800 kHz).

5.2. Przebywanie pracowników w strefie niebezpiecznej jest dopuszczalne pod warunkiem stosowania odpowiednich środków ochrony indywidualnej.

5.3. Graniczne wartości natężenia pola elektrycznego E1(f) dotyczące granicy strefy zagrożenia i pośredniej oraz doza dopuszczalna pola elektrycznego DdE(f) określone są w tabeli 13.

Tabela 13

Lp.Zakres częstotliwości fE1 (f) = NDNE

[V/m]

DdE(f)
10 Hz ≤ f ≤ 1 Hz

(w tym pola elektrostatyczne)

200003200 (kV/m)2 x h
21 Hz < f ≤ 300 Hz10000800 (kV/m)2 x h
30,3 kHz < f ≤ 1 kHz100/f0,08/f2 (kV/m)2 x h
41 kHz < f ≤ 3 MHz1000,08 (kV/m)2 x h
53 MHz < f ≤ 15 MHz300/f0,72/f2 (kV/m)2 x h
615 MHz < f ≤ 3 GHz203200 (V/m)2 x h
73 GHz < f ≤ 300 GHz0,16 f + 19,5(f/2 + 55)2 (V/m)2 x h

gdzie:

a) f - częstotliwość w jednostkach podanych w kolumnie "zakres częstotliwości";

b) wartości E1(f) oznaczają natężenia pól elektrycznych charakteryzowane wielkościami:

- wartością skuteczną natężenia pola - dla częstotliwości od 0 Hz do 1 kHz oraz powyżej 3 MHz,

- wartością równoważną natężenia pola - dla częstotliwości od 1 kHz do 3 MHz,

- wartością uśrednioną w okresie repetycji impulsów i kącie, w którym emitowane jest promieniowanie, w przypadku promieniowania elektromagnetycznego o zmiennym okresowo rozkładzie przestrzennym natężenia pola;

c) DdE(f) - doza dopuszczalna pola elektrycznego o częstotliwości f, dla ekspozycji w ciągu 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy.

5.4. Gdy ekspozycja dotyczy pól impulsowych, dodatkowo powinien być spełniony warunek:

Emax imp < 4,5 kV/m w zakresie częstotliwości 0,1 GHz < f < 3 GHz;

Emax imp < (0,43f + 3,2) kV/m w zakresie częstotliwości 3 GHz < f < 10 GHz

oraz Emax imp < 7,5 kV/m w zakresie częstotliwości 10 GHz < f < 300 GHz,

gdzie Emax imp - maksymalna wartość natężenia pola w impulsie; f w GHz.

5.5. Dopuszczalne wartości natężenia pola magnetycznego H1(f) na granicy strefy zagrożenia i pośredniej oraz doza dopuszczalna pola magnetycznego DdH(f) określone są w tabeli 14.

Tabela 14

Lp.Zakres częstotliwości fH1 (f) = NDNE

[A/m]

DdH(f)
10 Hz ≤ f ≤ 1 Hz

(w tym pola magnetostatyczne)

80000512 (kA/m)2 x h
21 Hz < f ≤ 50 Hz2000,32 (kA/m)2 x h
30,05 kHz < f ≤ 1 kHz10/f800/f2 (A/m)2 x h
41 kHz < f ≤ 800 kHz10800 (A/m)2 x h
50,8 MHz < f ≤ 150 MHz8/f512/f2 (A/m)2 x h
60,15 GHz < f ≤ 3 GHz0,0530,022 (A/m)2 x h

gdzie:

a) f - częstotliwość w jednostkach podanych w kolumnie "zakres częstotliwości";

b) wartości H1(f) oznaczają natężenia pól magnetycznych charakteryzowane wielkościami:

- wartością skuteczną natężenia pola - dla częstotliwości od 0 Hz do 1 kHz oraz powyżej 800 kHz,

- wartością równoważną natężenia pola - w zakresie częstotliwości od 1 kHz do 800 kHz,

- wartością uśrednioną w okresie repetycji impulsów i kącie bryłowym, w którym emitowane jest promieniowanie, w przypadku promieniowania elektromagnetycznego o zmiennym okresowo rozkładzie przestrzennym natężenia pola;

c) DdH(f) - doza dopuszczalna pola magnetycznego o częstotliwości f, dla ekspozycji w ciągu 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy.

6. Definicje pojęć i metody pomiaru pól i promieniowania elektromagnetycznego określają Polskie Normy.

1 Minister Pracy i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej - praca, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. Nr 248, poz. 1485).