Waloryzacja udziałów członkowskich w spółdzielniach i zmiana niektórych ustaw.

USTAWA
z dnia 30 sierpnia 1991 r.
o waloryzacji udziałów członkowskich w spółdzielniach i zmianie niektórych ustaw.

Art.  1.
1.
Spółdzielnie, z wyłączeniem spółdzielni mieszkaniowych, mogą dokonać waloryzacji udziałów członkowskich za okres lat 1944-1990 przez przeniesienie na fundusz udziałowy części funduszu zasobowego.
2. 1
Uchwałę w sprawie waloryzacji udziałów podejmuje do dnia 31 sierpnia 1992 r. walne zgromadzenie (zebranie przedstawicieli) większością 3/4 głosów.
3. 2
Walne zgromadzenie może podjąć uchwałę w sprawie waloryzacji udziałów członkowskich niezależnie od tego, czy sprawa ta jest objęta porządkiem obrad podanym do wiadomości członków w terminach i w sposób określony w statucie.
Art.  2.
1.
Waloryzacja udziałów wniesionych na dzień 31 grudnia danego roku może polegać na ich przeliczeniu w relacji przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej w 1990 r. do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej w roku, którego dotyczy waloryzacja.
2.
Przez przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce uspołecznionej, o którym mowa w ust. 1, rozumie się kwoty podane w obwieszczeniu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, wydanym na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. Nr 36, poz. 206, Nr 66, poz. 390 i Nr 92, poz. 540). W odniesieniu do rozliczeń za lata 1944-1949 udziały przeliczone w relacji 100 do 3 podlegają waloryzacji w porównaniu do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej za 1950 r.
3. 3
Walne zgromadzenie może określić inne zasady waloryzacji udziałów z zachowaniem wymogów określonych w art. 4 ust. 1 w odniesieniu do części funduszu zasobowego powstałego z odpisów przewyższających odpisy obowiązkowe określone w ustawie - Prawo spółdzielcze.
4. 4
Odpisy, o których mowa w ust. 3, są przeliczane według zasad określonych w ust. 1.
Art.  3.
1.
W przypadku gdy spółdzielnia przy podjęciu decyzji o waloryzacji nie dysponuje pełną dokumentacją co do stanu funduszu udziałowego w poszczególnych latach, przyjmuje się udziały według stanu na rok, w którym istnieje możliwość ich udokumentowania.
2.
Przy wyliczeniu wysokości zwaloryzowanych udziałów uwzględnia się odpowiednio również zwiększenia i zmniejszenia tego funduszu, przeliczone według zasad określonych w art. 2.
Art.  4.
1.
Fundusz przeznaczony na waloryzację nie może przekraczać 50% funduszu zasobowego, istniejącego w spółdzielni w dniu otwarcia bilansu 1991 r.
2.
W przypadku gdy kwoty niezbędne dla przeprowadzenia waloryzacji przekroczyłyby 50% funduszu zasobowego, waloryzowane udziały zmniejsza się proporcjonalnie.
3.
W przypadku gdy kwoty wynikające z waloryzacji udziałów, dokonanej zgodnie z art. 2, z uwzględnieniem art. 6, nie obejmują 50% funduszu zasobowego, mogą podlegać waloryzacji również wpłaty na fundusz udziałowy wnoszone w latach 1990-1991. W odniesieniu do tych wpłat wskaźnik waloryzacji nie może być wyższy od 300%. Nie dotyczy to wpłat na udziały wnoszone przez nowo przyjmowanych członków po dacie wejścia w życie ustawy.
4.
Nominalny wzrost wartości udziałów członkowskich w wyniku waloryzacji nie podlega opodatkowaniu.
Art.  41. 5

 

1.
Jeżeli waloryzacji nie dokonywano lub waloryzacja dokonana na podstawie art. 2 i art. 4 ust. 3 nie objęła 50% funduszu zasobowego, walne zgromadzenie spółdzielni może, w terminie do dnia 30 czerwca 1993 r., podjąć uchwałę o waloryzacji udziałów członkowskich z pozostałego funduszu przeznaczonego na waloryzację na podstawie samodzielnie przyjętego wskaźnika przeliczeniowego, przy zachowaniu zasady proporcjonalności do dotychczas zastosowanych, zgodnie z art. 2, wskaźników przeliczeniowych. Uchwała w sprawie waloryzacji i zasad jej przeprowadzania podejmowana jest większością 3/4 głosów. Przepis art. 5 stosuje się odpowiednio.
2.
Ust. 1 nie stosuje się do spółdzielni pracy, które otrzymały majątek nieodpłatnie na podstawie art. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości (Dz. U. Nr 6, poz. 36, Nr 11, poz. 74, Nr 29, poz. 175 i Nr 34, poz. 198 oraz z 1991 r. Nr 83, poz. 373).
Art.  5.
1. 6
Kwoty udziałów przeniesione z funduszu zasobowego nie mogą być wypłacone przed upływem 5 lat od dnia podjęcia uchwały, o której mowa w art. 1 ust. 2. Zasady i terminy wypłat uprawnionym członkom oraz byłym członkom określa statut spółdzielni. Ustalone w nim terminy stosuje się bez względu na datę ustania członkostwa.
2.
Członkowie uczestniczą w pokrywaniu strat spółdzielni do wysokości zadeklarowanych udziałów, z uwzględnieniem kwot przeniesionych z funduszu zasobowego.
Art.  6.
1.
Osobom fizycznym, które utraciły członkostwo w spółdzielni po dniu 1 stycznia 1989 r. z powodu nieuiszczenia udziałów do wysokości ustalonej po tej dacie, przywraca się członkostwo na ich wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od daty otrzymania zawiadomienia spółdzielni o podjęciu uchwały o waloryzacji udziałów. Organy spółdzielni obowiązane są do imiennego zawiadomiania tych osób o uchwale.
2. 7
Warunkiem przywrócenia członkostwa jest wniesienie udziału, jednorazowo lub w ratach, w wysokości ustalonej w statucie przy uwzględnieniu waloryzacji udziałów posiadanych w dniu utraty członkostwa w terminie 6 miesięcy od daty zadeklarowania udziału. Do tych wpłat nie ma zastosowania art. 4 ust. 3.
3.
W razie przywrócenia członkostwa, o którym mowa w ust. 1 i 2, udziały wniesione przed ustaniem członkostwa podlegają waloryzacji. W tym przypadku nie ma zastosowania zapis w art. 3 ust. 2 w odniesieniu do ostatniej wypłaty z funduszu udziałowego.
4. 8
Przepisy ust. 1 mają również zastosowanie w tych spółdzielniach, w których nie podjęto uchwały o waloryzacji udziałów, przy czym w tym przypadku termin złożenia wniosku o przywrócenie członkostwa upływa z dniem 30 września 1992 r. Przepisy ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art.  7.
1.
Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do waloryzacji udziałów banków spółdzielczych i Skarbu Państwa w banku państwowo-spółdzielczym.
2.
Uchwałę w sprawie waloryzacji, o której mowa w ust. 1, podejmuje rada krajowa banku państwowo-spółdzielczego w uzgodnieniu z Ministrem Finansów.
Art.  8.

W ustawie z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. Nr 30, poz. 210, z 1983 r. Nr 39, poz. 176, z 1986 r. Nr 39, poz. 192, z 1987 r. Nr 33, poz. 181, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 3, poz. 12 i Nr 6, poz. 33 oraz z 1990 r. Nr 6, poz. 37 i Nr 14, poz. 87) w art. 78 w § 1 w pkt 2 ostatnie zdanie skreśla się.

Art.  9.

W ustawie z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości (Dz. U. Nr 6, poz. 36, Nr 11, poz. 74, Nr 29, poz. 175 i Nr 34, poz. 198) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 3:
a)
w ust. 6 dodaje się zdanie w brzmieniu:

"Przekazanie zakładów oraz rzeczowych składników majątkowych likwidowanej Centrali Spółdzielni Ogrodniczych i Pszczelarskich może nastąpić także na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej założonych przez spółdzielnie zrzeszone w tej Centrali. Pracownicy zakładów, członkowie tych spółdzielni oraz producenci rolni związani co najmniej od 2 lat z tymi zakładami poprzez kontraktację lub kooperację mają prawo do objęcia udziałów lub akcji w takich spółkach na zasadach określonych w planie, o którym mowa w art. 3 ust. 1 i 2.",

b)
po ust. 6 dodaje się ust. 6a w brzmieniu:

"6a. Składniki majątkowe nie służące do prowadzenia działalności gospodarczej powinny być przekazane przez likwidatora nowo utworzonym związkom rewizyjnym na ich wniosek, o ile nie są zatwierdzone plany likwidacji.";

2)
w art. 11 dodaje się pkt 5 i 6 w brzmieniu:

"5) przyjmuje i wykonuje funkcje związków spółdzielczych określone w przepisach szczegółowych w odniesieniu do spółdzielczych jednostek badawczo-rozwojowych, a także ustala kryteria ich organizacji i funkcjonowania,

6) do czasu określenia zasad, o których mowa w pkt 5, zawiesza się postępowanie likwidacyjne przewidziane w ustawie z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z 1991 r. Nr 44, poz. 194).";

3)
w art. 18 w ust. 1 wyrazy "w okresie do dnia 31 lipca 1991 r." zastępuje się wyrazami "w okresie trwania likwidacji oraz w okresie postępowania związanego z podziałem spółdzielni.";
4)
w art. 19 po ust. 4 dodaje się ust. 5, 6 i 7 w brzmieniu:

"5. Po dniu 31 lipca 1991 r. spółdzielnie mają prawo zrzeszania się w związkach rewizyjnych nie prowadzących działalności gospodarczej, z wyjątkiem działalności o charakterze instruktażowym i doradczym.

6. Do nowo utworzonych związków mają odpowiednie zastosowanie przepisy części II tytułu I ustawy - Prawo spółdzielcze.

7. Walne zgromadzenia (zebrania przedstawicieli) spółdzielni są uprawnione do obniżania wysokości odpisów na fundusz zasobowy z dochodu rocznego, przewidzianych w art. 76 § 1 ustawy - Prawo spółdzielcze, do czasu nowego ustawowego uregulowania."

5) 9
dodaje się art. 19a w brzmieniu:

"Art. 19a. Nieruchomość stanowiąca własność spółdzielni produkcji rolnej, co do której toczy się postępowanie w związku z zarzutem o sprzeczne z prawem jej przejęcie, nie może być sprzedana przed zakończeniem postępowania."

Art.  10.

W ustawie z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464) w art. 2 dodaje się ust. 10 w brzmieniu:

"10. Spółdzielnie, z wyjątkiem spółdzielni mieszkaniowych, mają prawo do otrzymania w użytkowanie wieczyste gruntu oddanego im w użytkowanie na mocy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) bez konieczności przeprowadzania przetargu, o którym mowa w art. 4 ust. 8 tej ustawy. Przepisy ust. 1 i 2 oraz ust. 6 stosuje się odpowiednio."

Art.  11.

Do czasu wejścia w życie ustawy nowelizującej Prawo spółdzielcze uprawnienia przewidziane dla centralnych związków spółdzielczych z art. 114 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze przysługują związkom rewizyjnym lub Naczelnej Radzie Spółdzielczej.

Art.  12.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1 Art. 1 ust. 2 zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1992 r. (Dz.U.92.18.74) zmieniającej nin. ustawę z dniem 15 marca 1992 r.
2 Art. 1 ust. 3 dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 stycznia 1992 r. (Dz.U.92.18.74) zmieniającej nin. ustawę z dniem 15 marca 1992 r.
3 Art. 2 ust. 3 zmieniony przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 stycznia 1992 r. (Dz.U.92.18.74) zmieniającej nin. ustawę z dniem 15 marca 1992 r.
4 Art. 2 ust. 4 dodany przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 stycznia 1992 r. (Dz.U.92.18.74) zmieniającej nin. ustawę z dniem 15 marca 1992 r.
5 Art. 41 dodany przez art. 2 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o zmianie ustawy o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości oraz ustawy o waloryzacji udziałów członkowskich w spółdzielniach (Dz.U.92.80.406) z dniem 20 listopada 1992 r.
6 Art. 5 ust. 1:

- zmieniony przez art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zmianie ustawy - Prawo spółdzielcze oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.94.90.419) z dniem 26 września 1994 r.

- zmieniony przez art. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. (Dz.U.98.108.683) zmieniającej nin. ustawę z dniem 5 września 1998 r.

- z dniem 20 kwietnia 1999 r. art. 5 ust. 1 zdanie trzecie zostało uznane za niezgodne z art. 2 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 kwietnia 1999 r. (Dz.U.99.34.320).

7 Art. 6 ust. 2 zmieniony przez art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 stycznia 1992 r. (Dz.U.92.18.74) zmieniającej nin. ustawę z dniem 15 marca 1992 r.
8 Art. 6 ust. 4 dodany przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 stycznia 1992 r. (Dz.U.92.18.74) zmieniającej nin. ustawę z dniem 15 marca 1992 r.
9 Art. 9 pkt 5 dodany przez art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1992 r. (Dz.U.92.18.74) zmieniającej nin. ustawę z dniem 15 marca 1992 r.

Zmiany w prawie

MSZ tworzy dodatkowe obwody głosowania za granicą

We Francji, Irlandii, Stanach Zjednoczonych oraz Wielkiej Brytanii utworzono pięć dodatkowych obwodów głosowania w czerwcowych wyborach do Parlamentu Europejskiego. Jednocześnie zniesiono obwód w Iraku - wynika to z nowego rozporządzenia ministra spraw zagranicznych. Po zmianach łączna liczba obwodów poza granicami Polski wynosi 299.

Krzysztof Koślicki 28.05.2024
Rząd nie dołoży gminom pieniędzy na obsługę wygaszanego dodatku osłonowego

Na obsługę dodatku osłonowego samorządy dostają 2 proc. łącznej kwoty dotacji wypłaconej gminie. Rząd nie zwiększy wsparcia uzasadniając, że koszt został odpowiednio skalkulowany – wyjaśnia Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Ponadto dodatek osłonowy jest wygaszany i gminy kończą realizację tego zdania.

Robert Horbaczewski 23.05.2024
Będą dodatki dla zawodowych rodzin zastępczych i dla pracowników pomocy społecznej

Od 1 lipca 2024 roku zawodowe rodziny zastępcze oraz osoby prowadzące rodzinne domy dziecka mają dostawać dodatki do miesięcznych wynagrodzeń w wysokości 1000 zł brutto. Dodatki w tej samej wysokości będą też wypłacane - od 1 lipca 2024 r. - pracownikom pomocy społecznej. W środę, 15 maja, prezydent Andrzej Duda podpisał obie ustawy.

Grażyna J. Leśniak 16.05.2024
Powstańcy nie zapłacą podatku dochodowego od nagród

Minister finansów zaniecha poboru podatku dochodowego od nagród przyznawanych w 2024 roku powstańcom warszawskim oraz ich małżonkom. Zgodnie z przygotowanym przez resort projektem rozporządzenia, zwolnienie będzie dotyczyło nagród przyznawanych przez radę miasta Warszawy od 1 stycznia do końca grudnia tego roku.

Monika Pogroszewska 06.05.2024
Rząd chce zmieniać obowiązujące regulacje dotyczące czynników rakotwórczych i mutagenów

Rząd przyjął we wtorek projekt zmian w Kodeksie pracy, którego celem jest nowelizacja art. 222, by dostosować polskie prawo do przepisów unijnych. Chodzi o dodanie czynników reprotoksycznych do obecnie obwiązujących regulacji dotyczących czynników rakotwórczych i mutagenów. Nowela upoważnienia ustawowego pozwoli na zmianę wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy.

Grażyna J. Leśniak 16.04.2024
Bez kary za brak lekarza w karetce do końca tego roku

W ponad połowie specjalistycznych Zespołów Ratownictwa Medycznego brakuje lekarzy. Ministerstwo Zdrowia wydłuża więc po raz kolejny czas, kiedy Narodowy Fundusz Zdrowia nie będzie pobierał kar umownych w przypadku niezapewnienia lekarza w zespołach ratownictwa. Pierwotnie termin wyznaczony był na koniec czerwca tego roku.

Beata Dązbłaż 10.04.2024
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1991.83.373

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Waloryzacja udziałów członkowskich w spółdzielniach i zmiana niektórych ustaw.
Data aktu: 30/08/1991
Data ogłoszenia: 19/09/1991
Data wejścia w życie: 19/09/1991