W Łódzkiem od kilku lat realizowany jest program zapobiegania depresji u dzieci i młodzieży w wieku od 11 do 17 lat. Tylko w 2015 roku w jego ramach przebadano 478 dzieci. W przypadku 222 z nich wystąpiły wskazania do udziału w warsztatach terapeutycznych, a 89 dzieci wymagało dalszej diagnostyki lub leczenia w poradni zdrowia psychicznego. 

Depresja jest powszechnym problemem dotykającym młodych ludzi. Badania wskazują na coraz wcześniejszy początek tej choroby. Często problemy dzieci są niedostrzegane lub błędnie interpretowane przez rodziców czy nauczycieli. 
- Depresja jest rzeczywiście coraz częściej problemem nie tylko dorosłych, ale również nastolatków i dzieci, wręcz dotyka już dzieci w młodszym wieku szkolnym. Jej przyczyny są bardzo złożone. Często są to problemy z rówieśnikami, bądź problemy w środowisku rodzinnym, a także problemy społeczno-ekonomiczne, które w okresie intensywnej burzy hormonalnej u nastolatków, zaczynają być przez nie zauważane - przyznaje Agnieszka Siedler, psycholog z poradni Medsolver, specjalizująca się w pracy z dziećmi oraz ich rodzicami. 

Objawy depresji u dzieci nie różnią się znacząco od tych, których doświadczają dorośli.
- Najczęściej standardowo depresję kojarzymy z obniżonym nastrojem, apatią, smutkiem. I tak zazwyczaj też przeżywają to nastolatki, chociaż u nich mogą się pojawiać również takie objawy, które często przez rodziców są kojarzone raczej z okresem dorastania, z buntem młodzieńczym: takie jak złość, agresja, autoagresja, samookaleczanie się - wyjaśniła. 

Do tego dochodzą także objawy somatyczne, czyli nawracające bóle brzucha czy głowy, zaburzenia snu i koncentracji czy wahania apetytu. Zdaniem specjalistki, nastolatki, u których pojawia się depresja, często wycofują się z kontaktów społecznych, sięgają po używki, bądź poświęcają się jednej aktywności np. pochłaniają je gry komputerowe czy internet. W trakcie roku szkolnego jednym z objawów depresji może być nagłe pogorszenie wyników w nauce. - To są te objawy, na które powinni zwracać uwagę rodzice, na wszelkie zmiany, które zaszły u dziecka - podkreśliła psycholog. 

Trudnym okresem dla dzieci i młodzieży cierpiącej na depresję mogą być też wakacje, choć w przypadku niektórych dzieci może też nastąpić poprawa, ze względu na brak presji szkolnej i wymagań. 

Psycholog zaznaczyła, że nieformalnie obowiązuje nawet pojęcie „wakacyjnej depresji”, ponieważ to okres, w którym wypadamy z codziennej rutyny i dochodzi do pewnego rozprężenia; nagle nie ma obowiązków, nie trzeba iść do szkoły - odbiera to napęd do podejmowania działań, powód do wstania z łóżka i wyjścia z domu. Jest więcej czasu na refleksje i rozmyślania, a nastolatki z trudnościami społecznymi, które na co dzień widują rówieśników jedynie w szkole, nagle zostają same. 

- Może to być niebezpieczne, u części nastolatków z depresją, może dojść do pogorszenia ich stanów i na to należy zwracać uwagę. Może dochodzić nawet do prób samobójczych, bo dzieci i nastolatkowie mają więcej czasu, mniej są nadzorowane przez nauczycieli, mają większą swobodę, wyjeżdżają w miejsca, w których może dojść do braku kontroli nad nimi - oceniła Siedler. 

Zdaniem specjalistów jeżeli zauważymy objawy sugerujące depresję dobrze jest porozmawiać z dzieckiem o tym, jak się czuje, co się u niego dzieje. Nie można krzyczeć na dziecko i wywierać na nie presji – takie zachowanie rodziców może prowadzić do pogłębienia się zaburzenia. 

Od kilku lat w regionie łódzkim realizowany jest program zapobiegania zaburzeniom depresyjnym u dzieci i młodzieży, finansowany przez samorząd województwa.
- Takie programy zapobiegania depresji są bardzo istotne, ponieważ pozwalają wyłapać dzieci z tzw. grupy zagrożenia zaburzeniami depresyjnymi i udzielić im wcześniej wsparcia. Możemy im przekazać informacje o tym, co robić ze swoimi emocjami, jak sobie z nimi radzić, jak szukać pomocy, o pewnych mechanizmach psychologicznych, z których dzieci nie zdają sobie sprawy, a kiedy je sobie uświadomią, mogą szukać rozwiązań - przyznała psycholog. 

Dzieci, u których ryzyko wystąpienia zaburzeń depresyjnych zostało zaobserwowane w trakcie badań skriningowych, mogą wziąć udział w bezpłatnych warsztatach terapeutycznych, podczas których w małych grupach uczą się m.in. jak kontrolować emocje, radzić sobie ze stresem, przyjmować krytykę, rozwiązywać konflikty, wzmacniać swoje mocne strony i szukać wsparcia społecznego. W 2015 roku w ramach programu przeprowadzono 12 cykli takich zajęć warsztatowych, w których uczestniczyło w sumie 153 dzieci. (pap)