"Nasza kwesta przynosi rezultaty. Odnawiamy to, co jest może mniej widoczne niż kamienice w centrum, ale jakże istotne z punktu widzenia tożsamości naszego miasta. Na tym cmentarzu są pochowani nasi protoplaści, którzy tworzyli to miasto" - podkreśliła prezydent Łodzi Hanna Zdanowska.

Jak dodała w dniu Wszystkich Świętych na Starym Cmentarzu władze miasta złożą kwiaty na grobach wszystkich byłych prezydentów Łodzi: Andrzeja Rosickiego, Aleksego Rżewskiego (to symboliczny nagrobek, gdyż miejsce pochówku pierwszego prezydenta Łodzi z okresu II RP nie jest znane) oraz Wacława Wojewódzkiego. Dzień wcześniej w ten sam sposób uczczona zostanie pamięć pochowanego na Dołach prezydenta Grzegorza Palki, który zginął w wypadku samochodowym w 1996 r.

"W tym roku w sposób szczególny akcentujemy 160-lecie powstania Cmentarza Starego. Proszę łodzian o wsparcie - jest ono niezawodne od 21 lat. W piątek kwestę prowadzić będzie młodzież z ok. 40 szkół z Łodzi, w sobotę kwestują miłośnicy tej nekropolii i łódzcy przewodnicy. Na trasie w pobliżu cmentarza będzie kursował zabytkowy tramwaj. W niedzielę z puszkami pojawią się łódzcy dziennikarze, politycy, przedstawiciele wyższych uczelni i świata kultury" - zaznaczył prezes Towarzystwa Opieki nad Starym Cmentarzem Cezary Pawlak.

Ubiegłoroczna kwesta przyniosła ponad 106 tys. zł, za które odnowiono 16 zabytkowych nagrobków. "Szczególnie cenne dla nas obiekty znajdują się w części ewangelickiej. To zespół kilku pomników, do niedawna nierozpoznanych, pochodzących z lat 50. XIX w. To najstarsze nagrobki tej nekropolii” – podkreślił Pawlak.

Od kilku lat Towarzystwo dążyło do upamiętnienia na Starym Cmentarzu rodziny Urbanowskich.

"Zakład rodziny Urbanowskich na przełomie XIX i XX wieku był największym i najnowocześniejszym przedsiębiorstwem kamieniarskim i budowlanym na ziemiach polskich. Większość najbardziej wartościowych pomników na Starym Cmentarzu, m.in. mauzoleum rodziny Menke, kaplica kopułowa Heinzla, ale także łódzka katedra, siedziby banków - to właśnie ich dzieło” – wyjaśnił Pawlak.

Do niedawna zasłużona rodzina miała na cmentarzu jedynie skromny nagrobek z lat 50. XX w. wykonany z lastryka. W czasie tegorocznej kwesty odwiedzający Stary Cmentarz będą mogli obejrzeć nowy pomnik autorstwa rzeźbiarza Marka Pankanina. Zdaniem Pawlaka, projekt nawiązuje do realizacji zakładu Urbanowskich; ma prostą formę, są na nim wyrzeźbione narzędzia kamieniarskie. Tłem będzie ręcznie malowana na cmentarnym murze winieta zakładu Urbanowskich.

W 20 dotychczasowych kwestach zebrano łącznie ponad 1,1 mln zł. Za te pieniądze odnowiono ponad 160 zabytków najstarszej łódzkiej nekropolii.

Stary Cmentarz w Łodzi działa od 1855 r. Od początku istnienia przewidziano na nim trzy części dla katolików, protestantów i prawosławnych. Obecnie część katolicka zajmuje obszar 11 ha, ewangelicka (z kaplicą Scheiblera) - 9 ha, a prawosławna - niespełna 1 ha.

Nekropolię wyróżnia bogactwo form i stylistyki pomników nagrobnych. Wśród jej zabytków jest ok. tysiąca kaplic grobowych, pomników nagrobnych, rzeźb i kutych ogrodzeń. Ich autorzy to często znakomici architekci i rzeźbiarze. Niemal 200 obiektów jest wpisanych do wojewódzkiego rejestru zabytków, m.in. mauzolea łódzkich rodów fabrykanckich - Grohmanów, Geyerów, Kunitzerów, Kindermannów.

Stary Cmentarz jest miejscem pochówku przemysłowców, lekarzy, prawników, uczestników walk o niepodległość i ludzi zasłużonych dla rozwoju miasta, jego sztuki i oświaty. Jest wśród nich m.in. wybitny malarz i teoretyk sztuki z kręgu konstruktywizmu Władysław Strzemiński, aktor Leon Niemczyk czy tragicznie zmarła w katastrofie smoleńskiej mec. Joanna Agacka-Indecka. (PAP)