O wprowadzenie takiego rozwiązania samorządowcy od lat apelują do ministra spraw wewnętrznych i administracji. Projektując nową ustawę o Ochotniczych Strażach Pożarnych dodano więc przepis (art. 31) który znosi zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego przez niektóre osoby zatrudnione w strukturach gminy.

Czytaj w LEX: OSP w kontekście administracji i analizy struktury organizacyjnej >

Zgodnie z jego brzemieniem wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast), zastępcy wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), skarbnicy gmin, sekretarze gmin, kierownicy jednostek organizacyjnych gminy,  osoby zarządzające i członkowie  organów  zarządzających  gminnymi  osobami prawnymi,  inne osoby wydające  decyzje  administracyjne w imieniu  wójta  (burmistrza, prezydenta miasta) oraz radni mogą być członkami władz Ochotniczych Straży Pożarnych, w tym Ochotniczych  Straży  Pożarnych  prowadzących  działalność  gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy.

WSA: Radny strażak powinien wyłączyć się z głosowania nad ekwiwalentem>>
 

Zakres wyłączenia może objąć tez innych samorządowców

Niewykluczone, że zakres włączenia będzie szerszy. Intencja jest taka, że przepis będzie obejmował wszystkich decyzyjnych urzędników samorządowych  i radnych, a wyłączenie dotyczyć będzie wykorzystania mienia wszystkich jednostek samorządu terytorialnego.

Taką deklarację, podczas posiedzenia zespołu administracyjnego, złożył samorządowcom Michał Wójcik wiceminister spraw wewnętrznych i administracji, który odpowiada za kształt ustawy o OSP. Rozszerzenie wyłączenia ma zostać dokonane w ramach autopoprawki, kiedy projekt kierowany będzie do Sejmu. O taki kształt przepisu wnioskuje Związek Powiatów Polskich.

- Przepis w proponowanym brzemieniu uniemożliwia np. sekretarzowi powiatu zasiadanie we władzach OSP prowadzącego działalność gospodarczą. Nie jest zrozumiałe, dlaczego, ewentualny konflikt interesów jest mniejszy niż w przypadku kategorii osób wymienionych w przepisie w brzemieniu obecnym – wskazuje Bernadeta Skóbel, radca prawny, kierownik działu monitoringu prawnego i ekspertyz Związku Powiatów Polskich.

Sprawdź w LEX: Czy można finansować środkami budżetowymi gminy wynagrodzenia dla członków gminnych OSP? >

Związek Powiatów Polskich chciałby, aby z przepisu wynikało, że członkowie organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz osoby wymienione w art. 2 pkt 6-6c ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne mogą być członkami organów OSP prowadzących działalność gospodarczą, w tym prowadzących działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia jednostek samorządu terytorialnego.

- Ten przepis nie będzie mógłby być rozumiany inaczej niż wyjątek od zakazu z art. 4 pkt 6 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne – uważa Bernadeta Skóbel. Wskazuje, że zgodnie z  przepisów o samorządzie gminy, powiatowym i województwa, radni powinni wyłączyć się z głosowania w sprawie, która dotyczy ich interesu prawnego.

Sprawdź w LEX: Czy wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla członków OSP podlega ujawnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej? >

 

Takie wyłączenie może być szkodliwe

Projektowany przepis krytykuje dr Dariusz P. Kała, z Kancelarii Prawnej „LexKała”, specjalizującej  się w prawie ochrony przeciwpożarowej. Uważa, że jest kuriozalny i jednoznacznie szkodliwy.

- Wprowadzenie tego przepisu do projektu można widzieć tylko w kategoriach wyskoczenia królika z kapelusza na zamówienie szemranego lobby. Projektowana regulacja uderza wprost w prawo antykorupcyjne w gminach, które obowiązuje od ponad 20 lat i jest sprzeczna z licznym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zmiana ta, jeżeli się ostanie, będzie prowadzić wprost do sytuacji jednoznacznego konfliktu interesów, który stał się przedmiotem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 30 września 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 500/19 – wskazuje prawnik.

Czytaj w LEX: Kała Dariusz P., Glosa do wyroku WSA z dnia 30 września 2019 r., II SA/Ke 500/19 >

Mocą tego prawomocnego orzeczenia sąd administracyjny uchylił uchwałę rady miasta uchwaloną przez radnych będących jednocześnie członkami OSP, którzy uchwali dla siebie jedną z najwyższych stawek ekwiwalentu pieniężnego za udział w działaniach ratowniczych i szkoleniach pożarniczych. - Ustawodawca jakby zapomniał, że organy gminy nadzorują ochotnicze straże pożarne w zakresie przekazywanych im środków finansowych – podkreśla dr Dariusz P. Kała.

Sprawdź w LEX:  Czy ochotnicze straże pożarne powinny prowadzić pełną księgowość czy wystarczy jej uproszczona forma? >