O tym, czym są i jak mają funkcjonować klastry energii, a także o ich znaczeniu dla lokalnego bezpieczeństwa energetycznego mówiła w Płocku (Mazowieckie) Agnieszka Przesmycka z departamentu odnawialnych źródeł energii Ministerstwa Energii podczas konferencji „Efektywność energetyczna i OZE – oferta finansowa i wsparcie doradcze”. Organizatorem konferencji był Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Przesmycka podkreśliła, że klastry energii oparte o rozwój energetyki rozproszonej, czyli wytwarzanie energii elektrycznej bądź cieplnej przez mniejsze jednostki, w tym z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii, to element poprawy lokalnego bezpieczeństwa energetycznego. „Widzimy w klastrach energii szeroką płaszczyznę, w której różnego rodzaju podmioty mogą spotkać się, by rozwijać energetykę rozproszoną i by służyła ona celom danej społeczności lokalnej” – podkreśliła.

Jak przypomniała przedstawicielka Ministerstwa Energii, by zaprosić zainteresowane podmioty, w tym samorządy, do wspólnej pracy nad koncepcją klastrów energii, resort ogłosił specjalny konkurs na pilotażowe klastry energii.

„W ramach konkursu wybrane w procesie oceny klastry otrzymają certyfikat pilotażowego klastra energii i zostaną włączone do dalszych prac po stronie resortu” – powiedziała Przesmycka. Dodała, że termin naboru aplikacji obejmującej m.in. strategię klastra, który rozpoczął się w sierpniu i miał potrwać do końca września, ostatecznie został przedłużony do 16 października. Ocena wniosków, w tym przez specjalną komisję oraz ekspertów, zostanie dokonana do końca stycznia 2018 r.

„Celem naszego konkursu jest wyróżnienie klastrów o lokalnym zasięgu, które realizują swoje strategie w oparciu o miejscowe potrzeby, przy wykorzystaniu synergii we współpracy pomiędzy lokalnymi podmiotami” – zaznaczyła Przesmycka. Wyjaśniła przy tym, iż konkurs nie przewiduje co prawda środków finansowych na rzecz klastrów energii, ale nie jest wykluczone, iż otworzy możliwość wpisania konkretnych projektów klastrowych do Kontraktów Terytorialnych, czyli umów między rządem a samorządami województw w sprawie finansowania kluczowych dla danego regionu inwestycji w latach 2014-20, które są współfinansowane ze środków unijnych i krajowych.

Przesmycka dodała, iż Ministerstwo Energii zbiera informacje o klastrach energii w ramach uruchomionej przez resort ankiety, którą mogą wypełnić klastry posiadające już formalne porozumienie, czyli działające w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródła energii, a także podmioty inicjujące dopiero podobne inicjatywy. W ankiecie, oprócz danych kontaktowych, należy podać m.in. uczestników przedsięwzięcia, opis zrealizowanych i podejmowanych działań, a także planowanych inwestycji.

Dzięki temu formularzowi, jak przyznała Przesmycka, Ministerstwo Energii zgromadziło dotychczas dane dotyczące ok. 60 inicjatyw klastrowych. „Zdecydowanym liderem jest Małopolska, gdzie już na koniec czerwca mieliśmy ok. 12 inicjatyw klastrowych. Tam ruch klastrowy rozwija się bardzo mocno” – dodała. Według danych resortu, np. na Mazowszu działają cztery inicjatywy klastrów energii.

Kategorię klastrów energii wprowadziła nowelizacja ustawy o odnawialnych źródłach energii z lipca 2016 r. Klastry tego typu to cywilnoprawne porozumienie, w skład którego mogą wchodzić zarówno osoby fizyczne, jak i prawne, a także jednostki naukowe i instytuty badawcze oraz jednostki samorządu terytorialnego. Porozumienie powołujące klaster energii powinno dotyczyć jej wytwarzania i równoważenia zapotrzebowania, dystrybucji lub obrotu z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii bądź innych źródeł lub paliw, w ramach sieci dystrybucyjnej o tzw. napięciu znamionowym niższym niż 110 kV. Obszar działania takiego klastra musi obejmować jeden powiat albo pięć gmin.(PAP)

autor: Michał Budkiewicz

edytor: Marek Michałowski