Szczegółowy tryb korzystania przez policjantów z pomocy instytucji państwowych, jednostek gospodarczych, organizacji społecznych i obywateli.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 17 września 1990 r.
w sprawie szczegółowego trybu korzystania przez policjantów z pomocy instytucji państwowych, jednostek gospodarczych, organizacji społecznych i obywateli.

Na podstawie art. 15 ust. 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Policjanci w toku wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych, dochodzeniowo-śledczych i administracyjno-porządkowych, podejmowanych w celu rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw i wykroczeń oraz wypełniania poleceń sądu, prokuratora, organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego, zwanych dalej "czynnościami służbowymi", mają prawo:
1)
żądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych,
2)
zwracania się o udzielenie niezbędnej pomocy do jednostek gospodarczych i organizacji społecznych,
3)
zwracania się, w nagłych wypadkach, do każdego obywatela o udzielenie doraźnej pomocy.
2.
Policjanci, występując z żądaniem lub prośbą, o których mowa w ust. 1, są obowiązani poinformować o podstawie prawnej oraz rodzaju i zakresie oczekiwanej pomocy.
3.
Policjant może zwracać się z żądaniem lub prośbą o udzielenie pomocy, jeżeli wykonanie czynności służbowej byłoby bez tej pomocy niemożliwe lub znacznie utrudnione.
§  2.
1.
Instytucje państwowe mają obowiązek udzielić żądanej pomocy, jeżeli wykonanie tego obowiązku nie zakłóci funkcjonowania pogotowia ratunkowego lub technicznego, straży pożarnej albo innej specjalistycznej służby ratowniczej.
2.
Warunkiem skorzystania z pomocy jednostek gospodarczych i organizacji społecznych jest wyrażenie przez nich zgody.
§  3.
Policjanci mogą żądać od instytucji państwowych:
1)
udostępnienia na czas określony nieruchomości lub ich części,
2)
użyczenie środków transportu, łączności, urządzeń albo innych rzeczy,
3)
umożliwienia instalacji i eksploatacji środków technicznych,
4)
wykonania innych wskazanych czynności.
§  4.
1.
Do wystąpienia z żądaniem udzielenia pomocy, o której mowa w § 3, są uprawnieni komendanci Policji lub upoważnieni przez nich policjanci.
2.
Wystąpienie, o którym mowa w ust. 1, sporządza się na piśmie.
3.
Z żądaniem udzielenia pomocy przez instytucje państwowe policjanci zwracają się do ich kierowników, a w przypadku nieobecności kierowników - do osób aktualnie dysponujących mieniem tych instytucji.
§  5.
Wystąpienie komendanta Policji, o którym mowa w § 4 ust. 1, nie jest wymagane, jeżeli policjanci wykonują czynności służbowe:
1)
na pisemne polecenie sądu, prokuratora, organu administracji rządowej lub samorządu terytorialnego,
2)
w celu ratowania życia lub zdrowia ludzkiego, a także mienia,
3)
w razie prowadzenia pościgu za sprawcą przestępstwa.
§  6.
Przepisy § 3-5 mają odpowiednie zastosowanie przy zwracaniu się z prośbą o niezbędną pomoc do jednostek gospodarczych i organizacji społecznych.
§  7.
1.
W nagłych wypadkach policjanci mają prawo zwrócić się bezpośrednio do każdego obywatela z prośbą o udzielenie doraźnej pomocy. Warunkiem skorzystania z pomocy obywatela jest wyrażenie przez niego zgody.
2.
Przy określaniu rodzaju pomocy stosuje się odpowiednio przepisy § 3.
§  8.
1.
Policjant, zwracając się z żądaniem lub prośbą o udzielenie pomocy przez instytucję państwową, jednostkę gospodarczą, organizację społeczną, a także obywatela, jest obowiązany okazać legitymację służbową.
2.
W razie potrzeby, uzasadnionej okolicznościami zdarzenia, policjant powinien ustalić tożsamość osoby udzielającej pomocy.
§  9.
Jeżeli wiadomość o wykonywanej w ramach pomocy czynności stanowi tajemnicę państwową, policjant informuje osobę udzielającą pomocy o obowiązku zachowania tajemnicy.
§  10.
1.
Na użyczone w ramach pomocy rzeczy policjant jest obowiązany wydać pokwitowanie.
2.
Pokwitowanie powinno zawierać:
1)
imię i nazwisko policjanta oraz jego numer ewidencyjny, a także określenie jednostki Policji,
2)
imię i nazwisko lub nazwę właściciela rzeczy,
3)
datę i godzinę przejęcia rzeczy, a w odniesieniu do pojazdu - także markę, numer rejestracyjny, ilość paliwa oraz przebieg według wskazań licznika zainstalowanego w pojeździe,
4)
opis ewentualnych uszkodzeń rzeczy,
5)
określenie miejsca i w miarę możliwości terminu zwrotu rzeczy,
6)
podpisy policjanta oraz właściciela rzeczy.
3.
W przypadkach uzasadnionych koniecznością niezwłocznego działania, policjant odstępuje od wydania pokwitowania, poprzestając na ustnym poinformowaniu właściciela rzeczy o danych określonych w ust. 2 pkt 1 i 4.
4.
Jeżeli w pokwitowaniu nie określono terminu i miejsca zwrotu rzeczy oraz w sytuacji, o której mowa w ust. 3, policjant jest obowiązany zwrócić rzecz niezwłocznie po wykonaniu czynności służbowych.
§  11.
O skorzystaniu z pomocy, jej zakresie i rodzaju oraz o osobie udzielającej pomocy policjant informuje raportem swojego przełożonego.
§  12.
1.
Zwrot rzeczy odbywa się protokolarnie w terminie i miejscu uzgodnionych z właścicielem.
2.
W razie wykonania czynności służbowej przed uzgodnionym terminem albo ustania potrzeby korzystania z rzeczy, należy je bezzwłocznie zwrócić właścicielowi.
§  13.
1.
Protokół zwrotu rzeczy powinien zawierać:
1)
opis stanu rzeczy przed i po użyciu przez policjanta, ze wskazaniem ewentualnych uszkodzeń powstałych w trakcie użycia,
2)
imię i nazwisko lub nazwę właściciela rzeczy,
3)
datę i godzinę zwrotu rzeczy, a w odniesieniu do pojazdu - także markę, numer rejestracyjny, ilość paliwa oraz przebieg według wskazań licznika zainstalowanego w pojeździe,
4)
oświadczenie właściciela,
5)
podpisy właściciela rzeczy i policjanta dokonującego zwrotu.
2.
W razie zgłoszenia przez właściciela zastrzeżeń co do określonych w protokole danych dotyczących stopnia uszkodzeń albo zużycia rzeczy, jednostka policji dokonująca zwrotu może powołać rzeczoznawcę w celu rozpatrzenia zgłoszonych zastrzeżeń.
§  14.
W razie nieodebrania rzeczy przez właściciela w uzgodnionym terminie, należy je przechowywać w depozycie właściwej jednostki Policji.
§  15.
Przepisy § 10 i § 12-14 dotyczące właściciela rzeczy stosuje się odpowiednio do posiadacza rzeczy.
§  16.
Nieuzasadnione lub niewłaściwe wykorzystanie pomocy przez policjanta traktuje się jako wykroczenie dyscyplinarne.
§  17.
1.
W razie udzielenia pomocy przez obywatela można mu przyznać wynagrodzenie.
2.
Osoba, która doznała uszczerbku na zdrowiu lub szkody w mieniu w związku z udzieleniem policjantowi pomocy, może dochodzić roszczeń z tego tytułu według zasad określonych w odrębnych przepisach.
§  18.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1990.70.408

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy tryb korzystania przez policjantów z pomocy instytucji państwowych, jednostek gospodarczych, organizacji społecznych i obywateli.
Data aktu: 17/09/1990
Data ogłoszenia: 12/10/1990
Data wejścia w życie: 12/10/1990