Udzielenie pożyczek ulgowych dla reemigrujących z Niemiec drobnych przemysłowców, kupców, rzemieślników, oraz ich organizacji wytwórczych i handlowych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRZEMYSŁU Ś HANDLU W POROZUMIENIU Z MINISTREM SKARBU I MINISTREM PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 22 sierpnia 1923 r.
W przedmiocie udzielania' pożyczek ulgowych dla reemigrujących z Niemiec drobnych przemysłowców, kupców, rzemieślników, oraz ich organizacji wytwórczych i handlowych.

Na zasadzie art. 3 ustawy z dnia 1 maja 1923 roku w przedmiocie udzielania gwarancji Skarbu Państwa do sumy 2 miljardów marek za ulgowe pożyczki dla reemigrujących z Niemiec drobnych przemysłowców, kupców, rzemieślników oraz ich organizacji wytwórczych i handlowych (Dz. U. R. P. № 57, poz. 403) zarządza się co następuje:
§  1.
Pożyczki ulgowe dla reemigrujących z Niemiec drobnych przemysłowców, kupców, rzemieślników, oraz ich organizacji wytwórczych i handlowych przyznaje Komitet Kredytowy przy Ministerstwie Przemysłu i Handlu.
§  2.
Przyznana pożyczki wypłacać będzie na zlecenie przewodniczącego Komitetu Kredytowego na warunkach ustalonych przez Komitet Kredytowy Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa i jej Oddziały,
§  3.
Pożyczka ulgowa może być przyznana przy odpowiedniem zabezpieczeniu na kredytową pomoc dla zakładu przemysłowego lub przedsiębiorstwa handlowego.
§  4.
Do korzystania z pożyczek są uprawnieni reemigranci z Niemiec:
a)
drobni przemysłowcy i kupcy, po przedłożeniu dowodu, że prowadzili samoistnie przedsiębiorstwo przemysłowe, ba iż handlowa przed wojną, w czasie wojny, czy też obecnie, w kraju, czy na obczyźnie, że posiadają odpowiednie urządzenie przemysłowe lub przedsiębiorstwo handlowe w Niemczech, z których odpowiednie maszyny i towary, mogą przewieść do Polski;
b)
rzemieślnicy, po przedłożeniu zaświadczenia cechu lub Izby rzemieślniczej, że samoistnie prowadzili własne warsztaty i posiadają odpowiednie- urządzenia warsztatowe, które mogą przewieść do Polski;
c)
wykwalifikowani rzemieślnicy po stwierdzeniu przez cech lub izbę. rzemieślniczą odpowiednich kwalifikacji zawodowych oraz przedłożenie miejsca pracy, że samodzielnie praco-. wali w fabrykach i są uzdolnieni do prowadzenia samoistnie własnego warsztatu.

W wyjątkowych wypadkach, jeśli ubiegający się o pożyczką prócz dowodu, że jest reemigrantem z Niemiec, nie posiada wymaganych wyżej dokumentów, Komitet Kredytowy może według swego uznania ustalić jego zdolności zawodowe i uprawnienie do korzystania z pożyczki.

Udzielenie pożyczki może Komitet Kredytowy uczynić zawisłem od specjalnych warunków dotyczących miejscowości prowadzenia przedsiębiorstwa.

§  5.
Warunkiem wypłaty pożyczki jest wykazania się dowodem posiadania miejsca na wykonywanie przedsiębiorstwa.
§  6.
Do formalnego opracowania spraw, do technicznej oceny wartości majątkowej petentów i t. p., związanych z udzieleniem pożyczki wedle wskazówek i zleceń Komitetu Kredytowego, powołuje się Wydziały Przemysłowe i podległa im organy tych województw w okręgu których reemigranci prowadzą swoje przedsiębiorstwa przemysłowe, bądź mają miejsce zamieszkania.
§  7.
Podania o pożyczkę należy wnosić bądź do Komitetu Kredytowego przy Ministerstwie Przemysłu i Handlu, bądź też do Wydziału Przemysłowego tego województwa, na którego terytorjum petent obrał sobie miejsce zamieszkania. Wydziały Przemysłowe przesyłają podania wraz ze swoją opinją do Komitetu Kredytowego.

Podania mogą być składane również u Generalnego Sekretarza Komitetu Wykonawczego dla polaków w Niemczech w celu przekazania ich Komitetowi Kredytowemu.

Nie jest wymaganem, by petent W chwili wniesienia podania o pożyczkę przebywał już na Terytorjum Rzeczypospolitej Polskiej nieodzownem jest natomiast, by petent czynił zadość warunkom w § 4 wymienionym.

Podania o pożyczką winny zawierać uzasadnienie potrzeby zaciągnięcia pożyczki (§ 3) ze wskazaniem jej sumy, terminów i sposobów spłaty oraz rodzaju zabezpieczenia. Na żądanie Komitetu Kredytowego go podań winny być dołączone, prócz wypełnionego kwestionariusza, dokumenty, określające położenie prawne i majątkowe przedsiębiorstwa.

W razie przyznania pożyczki w cale) żądanej sumie, lub w jej części, Komitet Kredytowy komunikuje petentowi warunki, pod jakiemi może korzystać z pożyczki.

Decyzja Komitetu Kredytowego zapada zwykłą większością głosów jego członków, przyczem do prawomocności uchwał konieczna jest obecność przedstawiciela Ministerstwa Przemysłu i Handlu jako przewodniczącego Komitetu, przedstawiciela Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej oraz przynajmniej jednego z członków. Przeciw decyzji tej nie przysługuje petentowi żaden środek prawny.

Z posiedzeń komitetu sporządza się protokuły.

Przyjęcie warunków, postawionych przez Komitet Kredytowy, winien petent potwierdzić najpóźniej w ciągu 6 tygodni, licząc, od daty wysłania pisma Komitetu i w tym też terminie winien wykonać: przedwstępne warunki poprzedzające udzielenie pożyczki.

Przewodniczący Komitetu Kredytowego, po wypełnieniu przez patenta wszystkich przedwstępnych warunków i w wyrażeniu przezeń zgody na specjalne warunki dotyczące miejsca wykonywania przedsiębiorstwa, zleca Polskiej Krajowej Kasie Pożyczkowej lub jej Oddziałowi wypłaty przyznanej pożytki i zawiadamia o tem petenta.- Zlecenie to, traci moc, o ile pożyczka nie została zrealizowana w terminie 6 tygodniowym od daty zlecenia wypłaty.

§  8.
Wypłata przyznanej pożyczki następuje w całości, lub ratach przytem według uznania Komitetu Kredytowego, na zlecenie Przewodniczącego tegoż Komitetu, Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa lub jej Oddział są obowiązane wypłacić całkowitej sumę pożyczki, lub jej część, bądź bezpośrednio petentowi, bądź osobie lub firmie, od Której petent nabywa maszyny, narzędzia, surowce, lub towary niezbędne do prowadzenia warsztatu pracy na podstawie skryptu dłużnego, lub wekslu otrzymującego pożyczkę, za uprzedniem zawiadomieniem tegoż.
§  9.
Spłatą pożyczki rozkłada się na raty kwartalne lub półroczne, licząc terminy spłat od dnia wypłacenia pożyczki, procenty opłaca się, w tychże terminach z góry. W razie niezapłacenia w terminie przypadającej raty, Polska Kasa Pożyczkowa winna pobierać odsetki za zwłoki;, niezależnie od ewentualnego protestu.

Wcześniejsza spłata pożyczki, w części lub w całości może być uskuteczniona w każdej chwili.

§  10.
Wysokość pobieranych od pożyczek procentów nie może być wyższa niż każdoczesny procent dyskontowy Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej.
§  11.
W wyjątkowych wypadkach dłużnik może uzyskać prolongatą w spłaceniu pożyczki i w tym celu winien najpóźniej na 14 dni przed terminem płatności raty złożyć w Komitecie Kredytowym należycie uzasadniona podanie; o prolongacie decyduje Przewodniczący Komitetu.
§  12.
Komitet Kredytowy obowiązany jest przechowywać wszelkiego rodzaju złożone przez petentów dokumenty do czasu zupełnej spłaty udzielonej pożyczki.
§  13.
Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa i jej Oddziały są obowiązane przechowywać skrypty dłużne i weksle dłużników i czuwać nad regularną spłatą w terminach rat pożyczkowych.

O wypłacie pożyczek i spłacie rat winien być Komitet Kredytowy powiadomiony.

§  14.
Realizacja gwarancji Skarbu Państwa może nastąpić dopiero po wyczerpaniu wszelkich środków prawnych, zmierzających do ściągnięcia należytości od opornych dłużników nie wyłączając licytacji sądowych.
§  15.
Dłużnicy, korzystający z pożyczek ulgowych, obowiązani są składać Komitetowi Kredytowemu w terminach' ustalonych w warunkach sprawozdania o stanie swego przedsiębiorstwa.

W razie zmniejszenia się wartości majątku dłużnika, Komitet Kredytowy ma prawo żądać od niego według swego uznania dodatkowego zabezpieczenia udzielonej pożyczki, względnie, doraźnej spłaty całej, będą części pożyczki, bez względu na ustalone terminy spłaty.

§  16.
W razie niestosowania się dłużnika do niniejszych przepisów, oraz do warunków specjalnych, kicie mogą być postawione przy udzielaniu pożyczki, lub też będą ustalane przez odnośne przepisy prawne w czasie trwania stosunku dłużnego, jak również, w razie zawieszenia działalności przedsiębiorstwa na czas dłuższy, niż na kwartał, można natychmiast zażądać zwrotu całej należytości Skarbu Państwa be,: względu na umówione terminy.
§  17.
W razie wprowadzenia nowej waluty spłata pożyczek nastąpi w nowej walucie wedle urzędowego kursu przerachowania.
§  18.
Wszelkie wydatki, związane z udzieleniem pożyczek ulgowych, obciążają Skarb Państwa.
§  19.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1923.90.708

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Udzielenie pożyczek ulgowych dla reemigrujących z Niemiec drobnych przemysłowców, kupców, rzemieślników, oraz ich organizacji wytwórczych i handlowych.
Data aktu: 22/08/1923
Data ogłoszenia: 14/09/1923
Data wejścia w życie: 14/09/1923