Drukuj
Dz.U.2017.810
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA INFRASTRUKTURY I BUDOWNICTWA 1
z dnia 20 kwietnia 2017 r.
w sprawie rodzajów dokumentów poświadczających uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego
Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1138, z późn. zm.) zarządza się, co następuje:
§  1. 
1.  Dokumentem poświadczającym uprawnienie dziecka w wieku do 4 lat do korzystania, na podstawie biletów jednorazowych, z ulgi:
1) 100% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego,
2) 100% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego autobusowego w komunikacji zwykłej i przyspieszonej, jeżeli dziecko nie korzysta z oddzielnego miejsca do siedzenia,
3) 78% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego autobusowego w komunikacji zwykłej i przyspieszonej, jeżeli dziecko korzysta z oddzielnego miejsca do siedzenia

- jest dokument stwierdzający wiek dziecka.

2.  Dokumentami poświadczającymi uprawnienie dziecka w wieku powyżej 4 lat do rozpoczęcia odbywania obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego do korzystania z ulgi 37% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej i przyspieszonej, na podstawie biletów jednorazowych, są odpowiednio:
1) dokument stwierdzający wiek dziecka;
2) zaświadczenie o odroczeniu spełniania obowiązku szkolnego, wydane przez dyrektora publicznej szkoły podstawowej;
3) legitymacja przedszkolna dla dziecka niepełnosprawnego.
§  2.  Dokumentami poświadczającymi uprawnienie do korzystania z ulgi 95% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego oraz autobusowego, na podstawie biletów jednorazowych, są dla:
1) opiekuna lub przewodnika towarzyszącego w podróży osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji - jeden z dokumentów osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji, o których mowa w § 6 ust. 1;
2) przewodnika lub opiekuna towarzyszącego w podróży osobie niewidomej albo dla psa - przewodnika - jeden z dokumentów osoby niewidomej, o których mowa w § 7.
§  3. 
1.  Dokumentami poświadczającymi uprawnienie dzieci i młodzieży dotkniętych inwalidztwem lub niepełnosprawnych do korzystania z ulgi 78% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego oraz autobusowego z miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu do przedszkola, szkoły, szkoły wyższej, placówki opiekuńczo-wychowawczej, placówki oświatowo-wychowawczej, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego ośrodka wychowawczego, ośrodka umożliwiającego dzieciom i młodzieży spełnianie obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, ośrodka rehabilitacyjno-wychowawczego, domu pomocy społecznej, ośrodka wsparcia, zakładu opieki zdrowotnej, poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, a także na turnus rehabilitacyjny - i z powrotem, na podstawie biletów jednorazowych lub miesięcznych imiennych, są odpowiednio:
1) dla dzieci i młodzieży uczęszczających do przedszkola, szkoły, szkoły wyższej albo ośrodka lub placówki o charakterze oświatowym:
a) legitymacja przedszkolna dla dziecka niepełnosprawnego,
b) legitymacja szkolna dla uczniów dotkniętych inwalidztwem lub niepełnosprawnych,
c) legitymacja szkolna albo studencka wraz z jednym z dokumentów wymienionych w pkt 2;
2) dla dzieci i młodzieży nieuczęszczających do przedszkola, szkoły, szkoły wyższej albo ośrodka lub placówki o charakterze oświatowym:
a) legitymacja osoby niepełnosprawnej, która nie ukończyła 16. roku życia,
b) legitymacja osoby niepełnosprawnej,
c) orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) albo wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS stwierdzające częściową niezdolność do pracy, całkowitą niezdolność do pracy albo całkowitą niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji albo niezdolność do samodzielnej egzystencji,
d) orzeczenie komisji lekarskiej ZUS stwierdzające częściową niezdolność do pracy, całkowitą niezdolność do pracy albo całkowitą niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji albo niezdolność do samodzielnej egzystencji.
2.  Przy przejazdach do i z jednostek udzielających świadczeń zdrowotnych albo pomocy społecznej lub organizujących turnusy rehabilitacyjne, wraz z jednym z dokumentów, o których mowa w ust. 1, jest wymagane zaświadczenie, zawiadomienie lub skierowanie określające odpowiednio:
1) termin i miejsce badania, leczenia, konsultacji, zajęć rehabilitacyjnych, zajęć terapeutycznych albo pobytu w ośrodku wsparcia, domu pomocy społecznej lub na turnusie rehabilitacyjnym;
2) potwierdzenie stawienia się na badania, konsultację, zajęcia rehabilitacyjne, zajęcia terapeutyczne.
§  4.  Dokumentami poświadczającymi uprawnienie jednego z rodziców lub opiekuna dzieci i młodzieży dotkniętych inwalidztwem lub niepełnosprawnych do korzystania z ulgi 78% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego oraz autobusowego, w przypadkach określonych w § 3 ust. 1, na podstawie biletów jednorazowych, są:
1) dokumenty dziecka określone w § 3 - jeżeli przejazd odbywany jest wraz z dzieckiem;
2) zaświadczenie wydane przez przedszkole, szkołę, szkołę wyższą, ośrodek lub placówkę o charakterze oświatowym albo placówkę opiekuńczo-wychowawczą, według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia, albo zaświadczenie, zawiadomienie lub skierowanie, o których mowa w § 3 ust. 2 - jeżeli przejazd odbywany jest po dziecko lub po jego odwiezieniu.
§  5. 
1.  Dokumentami poświadczającymi uprawnienie emerytów i rencistów oraz ich współmałżonków, na których pobierane są zasiłki rodzinne, do korzystania z dwóch przejazdów w ciągu roku z ulgą 37% środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych są zaświadczenia według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia, wydawane przez:
1) terenowe jednostki Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów,
2) regionalne komisje emerytów i rencistów NSZZ "Solidarność",
3) Niezależny Krajowy Związek Zawodowy w Polsce "Solidarność Weteranów Pracy",
4) Zarząd Główny i oddziały terenowe Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów "Solidarność - 80",
5) wojewódzkie i regionalne rady weteranów pracy Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych,
6) Niezależny Związek Przyszłych i Obecnych Emerytów i Rencistów "Weterani Pracy",
7) zarządy wojewódzkie Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów Policyjnych,
8) zarządy i koła Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy Wojska Polskiego,
9) okręgowe sekcje emerytów i rencistów Związku Nauczycielstwa Polskiego,
10) Związek Zawodowy Pracowników Najwyższej Izby Kontroli,
11) Komisję Krajową i zarządy regionów Chrześcijańskiego Związku Zawodowego "Solidarność" im. Księdza Jerzego Popiełuszki,
12) zarządy wojewódzkie Związku Emerytów i Rencistów Pożarnictwa Rzeczypospolitej Polskiej,
13) oddziały wojewódzkie Związku Żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego,
14) terenowe jednostki Krajowego Związku Emerytów i Rencistów Służby Więziennej

- dla osób uprawnionych należących i nienależących do tych organizacji.

2.  Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, okazuje się wraz z dowodem osobistym lub innym dokumentem umożliwiającym stwierdzenie tożsamości osoby uprawnionej.
§  6. 
1.  Dokumentami poświadczającymi uprawnienia osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, z zastrzeżeniem § 7 ust. 1, do korzystania z ulgi:
- 49% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej,
- 37% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach innych niż osobowe oraz autobusowego w komunikacji przyspieszonej i pospiesznej,
na podstawie biletów jednorazowych, są odpowiednio:
1) wypis z treści orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, stwierdzający zaliczenie do I grupy inwalidów;
2) wypis z treści orzeczenia: wojskowej komisji lekarskiej, komisji lekarskiej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji albo Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo Szefowi Agencji Wywiadu, stwierdzający zaliczenie do I grupy inwalidztwa;
3) orzeczenie lekarza orzecznika ZUS albo wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS stwierdzające całkowitą niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji albo niezdolność do samodzielnej egzystencji;
4) orzeczenie komisji lekarskiej ZUS stwierdzające całkowitą niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji albo niezdolność do samodzielnej egzystencji;
5) zaświadczenie ZUS, stwierdzające przyznanie wyrokiem sądu świadczenia uzależnionego od zaliczenia do I grupy inwalidów albo od uznania niezdolności do samodzielnej egzystencji;
6) wypis z treści orzeczenia lekarza rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS), stwierdzający niezdolność do samodzielnej egzystencji;
7) wypis z treści orzeczenia komisji lekarskiej KRUS, stwierdzający niezdolność do samodzielnej egzystencji;
8) zaświadczenie KRUS, stwierdzające zaliczenie wyrokiem sądu do I grupy inwalidów albo uznanie niezdolności do samodzielnej egzystencji;
9) legitymacja emeryta - rencisty wojskowego z wpisem o zaliczeniu do I grupy inwalidztwa;
10) legitymacja emeryta - rencisty policyjnego z wpisem o zaliczeniu do I grupy inwalidztwa lub stwierdzającym niezdolność do samodzielnej egzystencji;
11) legitymacja osoby niepełnosprawnej, stwierdzająca znaczny stopień niepełnosprawności.
2.  Dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 1-8 i 10, okazuje się wraz z dowodem osobistym lub innym dokumentem umożliwiającym stwierdzenie tożsamości osoby uprawnionej.
§  7. 
1.  Dokumentami poświadczającymi uprawnienia osób niewidomych uznanych za osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji do korzystania z ulgi:
1) 93% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej, na podstawie biletów jednorazowych lub miesięcznych imiennych, są odpowiednio:
a) dokumenty, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1-10, stwierdzające niezdolność do samodzielnej egzystencji albo inwalidztwo I grupy z powodu stanu narządu wzroku,
b) legitymacja osoby niepełnosprawnej stwierdzająca znaczny stopień niepełnosprawności z powodu stanu narządu wzroku albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z powodu stanu narządu wzroku;
2) 51% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach innych niż osobowe oraz autobusowego w komunikacji innej niż zwykła, na podstawie biletów jednorazowych lub miesięcznych imiennych, są dokumenty, o których mowa w pkt 1.
2.  Dokumentami poświadczającymi uprawnienia osób niewidomych, jeśli nie są uznane za osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji, do korzystania z ulgi 37% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego oraz autobusowego, na podstawie biletów jednorazowych lub miesięcznych imiennych, są odpowiednio:
1) dokumenty, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1-10, stwierdzające całkowitą niezdolność do pracy albo inwalidztwo II grupy z powodu stanu narządu wzroku;
2) legitymacja osoby niepełnosprawnej stwierdzająca umiarkowany stopień niepełnosprawności z powodu stanu narządu wzroku albo orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z powodu stanu narządu wzroku.
§  8. 
1.  Dokumentami poświadczającymi uprawnienia dzieci odbywających obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne i uczniów do korzystania z ulgi:
1) 37% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych, na podstawie biletów jednorazowych, są odpowiednio dla:
a) dzieci od rozpoczęcia odbywania rocznego przygotowania przedszkolnego - zaświadczenie o spełnianiu obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego wydane przez jednostkę prowadzącą przygotowanie przedszkolne,
b) dzieci i młodzieży w okresie od rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej do ukończenia szkoły podstawowej lub ponadpodstawowej - publicznej lub niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej, nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia - legitymacja szkolna,
c) dzieci i młodzieży, nie dłużej niż do ukończenia 18. roku życia, w okresie pobierania nauki języka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej lub innych przedmiotów nauczanych w języku polskim w:
szkołach prowadzonych przez organizacje społeczne za granicą zarejestrowanych w bazie prowadzonej przez upoważnioną jednostkę podległą ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania,
szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw,
sekcjach polskich funkcjonujących w szkołach działających w systemach oświaty innych państw,
szkołach europejskich działających na podstawie Konwencji o Statucie Szkół Europejskich, sporządzonej w Luksemburgu dnia 21 czerwca 1994 r. (Dz. U. z 2005 r. poz. 10)
legitymacja ucznia wydawana przez konsula Rzeczypospolitej Polskiej właściwego ze względu na siedzibę szkoły, okazywana wraz z dokumentem umożliwiającym stwierdzenie tożsamości i wieku osoby uprawnionej;
2) 49% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej i przyspieszonej, na podstawie imiennych biletów miesięcznych, są odpowiednie dokumenty, o których mowa w pkt 1.
2.  Dokumentami poświadczającymi uprawnienia studentów oraz słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych do korzystania z ulgi 51%:
1) przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych, na podstawie biletów jednorazowych, są odpowiednio dla:
a) studentów do ukończenia 26. roku życia - legitymacja studencka wydana przez polską szkołę wyższą,
b) słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych do ukończenia 26. roku życia - legitymacja słuchacza kolegium;
2) przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej i przyspieszonej, na podstawie imiennych biletów miesięcznych, są odpowiednie dokumenty, o których mowa w pkt 1.
3.  Dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2, okazuje się wraz z dowodem osobistym lub innym dokumentem umożliwiającym stwierdzenie wieku odpowiednio ucznia, studenta lub słuchacza kolegium, jeżeli wiek ten nie jest określony w tych legitymacjach.
4.  Dokumentami poświadczającymi uprawnienie studentów studiujących za granicą do ukończenia 26. roku życia do korzystania z ulgi 51%:
1) przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych, na podstawie biletów jednorazowych, są odpowiednio:
a) w przypadku obywateli polskich - legitymacja studencka wydana przez polską szkołę wyższą albo międzynarodowa legitymacja studencka International Student Identity Card (ISIC) okazywana wraz z dowodem osobistym lub innym dokumentem umożliwiającym stwierdzenie tożsamości i wieku osoby uprawnionej,
b) w przypadku obywateli Unii Europejskiej w rozumieniu ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2014 r. poz. 1525, z 2015 r. poz. 1274 oraz z 2016 r. poz. 904) - legitymacja studencka wydana przez polską szkołę wyższą albo międzynarodowa legitymacja studencka International Student Identity Card (ISIC) okazywana wraz z dokumentem potwierdzającym prawo stałego pobytu, o którym mowa w art. 48 ust. 1 tej ustawy,
c) w przypadku członków rodziny obywatela Unii Europejskiej w rozumieniu ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin - legitymacja studencka wydana przez polską szkołę wyższą albo międzynarodowa legitymacja studencka International Student Identity Card (ISIC) okazywana wraz z kartą stałego pobytu członka rodziny obywatela Unii Europejskiej, o której mowa w art. 48 ust. 2 tej ustawy;
2) przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej i przyspieszonej, na podstawie imiennych biletów miesięcznych, są odpowiednie dokumenty, o których mowa w pkt 1.
§  9.  Dokumentem poświadczającym uprawnienia doktorantów do ukończenia 35. roku życia do korzystania z ulgi 51%:
1) przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych, na podstawie biletów jednorazowych,
2) przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej i przyspieszonej, na podstawie imiennych biletów miesięcznych

- jest legitymacja doktoranta wydana przez polską szkołę wyższą lub jednostkę naukową, okazywana wraz z dowodem osobistym lub innym dokumentem umożliwiającym stwierdzenie wieku doktoranta, jeżeli wiek ten nie jest określony w legitymacji.

§  10.  Dokumentem poświadczającym uprawnienie osób, którym przyznano Kartę Polaka, do korzystania z ulgi 37% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych, na podstawie biletów jednorazowych, jest ważna Karta Polaka.
§  11.  Dokumentami poświadczającymi uprawnienie do korzystania z ulgi 33% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, na podstawie biletów jednorazowych lub miesięcznych imiennych, oraz autobusowego w komunikacji zwykłej, na podstawie biletów miesięcznych imiennych, są dla:
1) nauczycieli przedszkoli publicznych lub niepublicznych oraz nauczycieli szkół podstawowych i szkół ponadpodstawowych - publicznych lub niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych - legitymacja służbowa nauczyciela;
2) nauczycieli akademickich - legitymacja służbowa nauczyciela akademickiego;
3) nauczycieli uczących języka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej lub innych przedmiotów nauczanych w języku polskim w szkołach, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 lit. c - legitymacja nauczyciela wydawana przez konsula Rzeczypospolitej Polskiej właściwego ze względu na siedzibę szkoły, okazywana wraz z dokumentem umożliwiającym stwierdzenie tożsamości osoby uprawnionej.
§  12.  Dokumentem poświadczającym uprawnienia rodziców lub małżonków rodziców posiadających ważną Kartę Dużej Rodziny w rozumieniu ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz. U. z 2016 r. poz. 785 i 1579 oraz z 2017 r. poz. 777) do korzystania z ulgi:
1) 37% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych, na podstawie biletów jednorazowych,
2) 49% - przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych i pospiesznych, na podstawie imiennych biletów miesięcznych

- jest ważna Karta Dużej Rodziny, okazywana wraz z dowodem osobistym lub innym dokumentem umożliwiającym stwierdzenie tożsamości osoby uprawnionej.

§  13.  W latach szkolnych 2016/2017, 2017/2018 i 2018/2019 do dokumentów poświadczających uprawnienia uczniów gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych oraz nauczycieli gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych do korzystania z ulgowych przejazdów, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz w § 11 pkt 1, stosuje się przepisy dotychczasowe.
§  14. 
1.  Zaświadczenia wydane na podstawie rozporządzenia uchylanego w § 15 zachowują ważność do dnia upływu terminów w nich określonych.
2.  Druki zaświadczeń sporządzone na podstawie rozporządzenia uchylanego w § 15 mogą być wykorzystywane do wyczerpania nakładu.
§  15.  Traci moc rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 października 2002 r. w sprawie rodzajów dokumentów poświadczających uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1427).
§  16.  Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
ZAŁĄCZNIKI
ZAŁĄCZNIK Nr  1

WZÓR ZAŚWIADCZENIA DLA JEDNEGO Z RODZICÓW LUB OPIEKUNA DZIECI I MŁODZIEŻY DOTKNIĘTYCH INWALIDZTWEM LUB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

wzór

Opis wzoru zaświadczenia:

Wymiary: 72 mm × 103 mm

Karton. Tło różowe, pantone nr 182 U.

ZAŁĄCZNIK Nr  2

WZÓR ZAŚWIADCZENIA DLA EMERYTÓW I RENCISTÓW

wzór

Opis wzoru zaświadczenia:

Karton koloru białego z czarnym nadrukiem o wymiarach po złożeniu: 90 mm × 58 mm.

1 Minister Infrastruktury i Budownictwa kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Budownictwa (Dz. U. poz. 1907 i 2094).